تفاوت دیه زن و مرد از دیدگاه مذاهب اسلامی صفحه 21

ص:29

1- (1) میل واحد اندازه گیری مسافت در قدیم بوده است.
2- (2) کتاب مقدس، عهد عتیق وعهد جدید، شماره های 41-38، ص 7.
3- (3) الدّیه بین العقوبه والتعویض، ص 78.

روش را اتخاذ کرده اند. از نظر آنها حقوق، وسیله ای است که باید تا سرحد امکان در چهارچوب محدوده های عرف و قانون به کار برده شود.

اولین مجموعه قانون آنگولاساکسون در انگلیس، در قرن هفتم میلادی به وجود آمد. در این مجموعه، سیستم کاملی برای جبران ضررهای بدنی بیان شد که در جامعه انگلیس، به صورت یک عرف پذیرفته شده در آمد. طبق این قانون، تعیین مقدار دیه نفس، با توافق بین دو طرف دعوا صورت می گرفت؛ بنابراین، طرفین دعوا اختیار داشتند نوع و میزان جبران ضرر را تعیین کنند. پس از پرداخت دیه، شخص جانی از هرگونه مسئولیت دیگر معاف می گردید. براساس این قانون، مقدار دیه ای که جانی به خانواده مجنی علیه می پرداخت، در حالت های گوناگون فرق می کرد؛ به خاطر اینکه در آن زمان، بخشی از جامعه انگلیس را طبقه بردگان که متعلق به فئودال ها بودند تشکیل می داد.

در این قانون دیه مقتول، به سه جزء تقسیم می شود: یک جزء آن به عنوان فقدان یکی از رعایا به پادشاه داده می شود؛ جزء دیگر را مالک فئودال به عنوان از دست دادن یکی از افراد خود برمی دارد؛ و جزء سوّم بین افراد خانواده مجنی علیه تقسیم می شود.(1)

6- دین اسلام

همان طور که بیان شد سنت گرفتن دیه از جانی، در میان برخی از ملل قبل از اسلام مرسوم بوده است. با طلوع خورشید اسلام در سرزمین حجاز، دین مقدس اسلام، دیه را با همان معنای عرفی و عقلایی آن امضا کرد و تحولاتی در آن به لحاظ کمّی و کیفی ایجاد کرد و مقدار آن