تفاوت دیه زن و مرد از دیدگاه مذاهب اسلامی صفحه 71

ص:79

پیامبر صلی الله علیه و آله و معصومین علیهم السلام را به عنوان سنت حجت می دانند؛ زیرا از دیدگاه امامیه، آنان معصوم، مبیّن و مفسر احکام الهی اند. اما اهل سنت، قول، فعل و تقریر پیامبر صلی الله علیه و آله و صحابه را سنت و حجت می دانند. به هرحال، اصل سنت در نزد هر دو دسته، نقش اساسی در تبیین جزئیات احکام دارد؛ زیرا هر دو گروه معتقدند که در کتاب، غالباً احکام به صورت کلی مطرح شده و به جزئیات آن اشاره نشده و تبیین جزئیات و تفصیلات آن به سنت موکول شده است. ازاین رو، هر دو دسته برای فهم جزئیات احکام، به سنت مراجعه می کنند. درباره مقدار دیه زن و مرد نیز با توجه به اینکه در قرآن بیان نشده است ناچاریم به سنت مراجعه کنیم در اینجا ادله هر دو دسته از علمای مذاهب اسلامی را که از سنت درباره مقدار دیه زن و مرد به آن استدلال کرده اند، مورد بررسی قرار داده و با تکیه بر روایات متقن و معتبر در نزد آنان، به تجزیه و تحلیل آن می پردازیم.

چنان چه در بحث مقدار دیه زن مطرح شد، اکثر دانشمندان مذاهب اسلامی، در حوزه فقه و حقوق، بر این اعتقاد بودند که مقدار دیه زن در نظام دیات اسلام، نصف مقدار دیه مرد می باشد. آنان درباره اثبات این نظریه، به بعضی از روایات استناد کرده اند و معتقدند که آن روایات، بر نصف بودن دیه زنان نسبت به مردان دلالت دارند. برای پی بردن به صحت و عدم صحت این نظریه، ابتدا لازم است روایاتی را که فریقین درباره نصف بودن دیه زنان، به آن استدلال کرده اند بیان شود و در مرحله بعد، اعتبار و عدم اعتبار آنها به لحاظ سند و دلالت مورد بررسی قرار گیرد. به همین خاطر، در این بخش، روایاتی را که از دیدگاه فریقین، بر نصف بودن دیه زنان دلالت دارند، بیان می کنیم.