احکام و حقوق کودکان در اسلام برگرفته از موسوعه احکام الاطفال و ادلتها جلد 1 صفحه 264

ص:277

1- (1) سوره بقره 233:2.
2- (2) ر. ک: تفسیر التبیان 258:2، مجمع البیان 114:2.
3- (3) کسی که به دیگری بدون حجّت شرعی نسبت زنا یا لواط بدهد. مصباح المنیر: 495، الروضه البهیه 166:9، ریاض المسائل 31:16.
4- (4) علل الشرائع 264:2، باب 335، وسائل الشیعه 176:28، باب 2 من ابواب حدّ القذف، ح 4.

هم چنین امام زین العابدین علیه السلام می فرماید: از جمله حقوق فرزند آن است که پدر، او را از خود بداند و در آینده زندگی به خود منتسب نماید، اعمالش نیک باشد و یا ناپسند. «وَ أَمّا حَقُّ وَلَدِکَ فَتَعلَمُ أَنَّهُ مِنکَ وَ مُضافٌ الَیکَ فِی عاجِلِ الدُّنیا بِخَیرِهِ وَ شَرَّهِ».(1)بی گمان انتساب کودک و والدین در طول حیاتشان مسجّل نمی گردد، مگر با ثبت ولادت و اخذ شناسنامه.

4- نتیجه

نتیجه آن که، ثبت نسب و گواهی ولادت برای نوزاد از نظر عرفی و حقوقی لازم است. موادّ 13، 14 و 15 قانون ثبت احوال، مأمور مربوط را ملزم به ثبت ولادت نوزاد نموده که مبنای شناسنامه قرار می گیرد. از نظر حقوقی، شناسنامه سند رسمی است، زیرا نزد مأمور صالح دولت تنظیم می شود(2) و وجوب شرعی آن نیز با استناد به ادّله ای که ذکر شد بعید به نظر نمی رسد.

5- وجوب اقرار و اعتراف به نسب

از جمله حقوق نوزاد بعد از ولادت آن است که پدر نسبت به فرزندی او اقرار و اعتراف نماید و آن را از خود بداند و سرپرستی او را بپذیرد.

شیخ طوسی در این باره می نویسد: «هنگامی که فرزند از همسر مردی که زن، فراش(3) او بوده متولّد گردید، لازم است به آن اقرار نماید و نفی آن جایز نیست».(4)

هم چنین شهید ثانی نگاشته است: «در صورتی که انتساب فرزند به زوج ممکن باشد، حکم می شود که فرزند او است و نفی آن جایز نیست، اعمّ از این که زنا از مادر تحقّق یافته