احکام و حقوق کودکان در اسلام برگرفته از موسوعه احکام الاطفال و ادلتها جلد 1 صفحه 269

ص:282

1- (1) محقق بجنوردی، القواعد الفقهیه 27:4 الی 31، جواهر الکلام 92:22، جامع المدارک 444:4.
2- (2) النهایه: 505، المقنعه: 537، شرائع الإسلام 340:2، تفصیل الشریعه (کتاب النکاح): 503.
3- (3) التنقیح الرائع 261:3.
4- (4) تحریر الأحکام الشرعیه 18:4.
5- (5) الجامع للشرائع: 461، کشف اللثام 537:7، ریاض المسائل 115:12.

بود، هر چند که آن طفل ولادتش در هنگام تحقّق زوجیت واقع شود و آنان طفل را از خود بدانند. این حکم مورد اتّفاق فقها است.(1) روایت نبوی «اَلوَلَدُ لِلفِراشِ»(2)و دیگر روایات(3) بر آن دلالت دارند. بنابراین بحث اثبات نسب در فراش مربوط به مواردی است که نطفه طفل بعد از تحقّق نکاح شرعی منعقد شود و مورد اختلاف و تردید قرار گیرد. در این فرض برای اثبات نسب و الحاق فرزند به زوج شرایطی ذکر شده است:

شرط اوّل: انزال منی مرد و زن

عدّه ای از فقیهان معتقدند دخول(4) زوج به زوجه در اثبات نسب و الحاق فرزند به وی شرط است.(5) آنان برای اثبات نظریه خود به اجماع(6) فقها در این زمینه و دیگر ادلّه ای که همگی مورد خدشه(7) قرار می گیرد، استناد نموده اند. برخی دیگر امکان نزدیکی و مجامعت را شرط الحاق فرزند به زوج دانسته اند.(8) ظاهراً دلیل این نظریه نیز اجماع است که ثابت نیست.

لیکن همان گونه که برخی از فقها(9) به ویژه بعضی از اعلام معاصرین(10) اظهار نظر نموده اند فقط انزال منی مرد و ورود آن به رحم زوجه، شرط الحاق فرزند به زوج می باشد، هر چند دخول به معنی کنایی آن صورت نپذیرفته باشد.

آیه الله فاضل لنکرانی در این باره می نویسد: «در الحاق فرزند به زوج، انزال شرط است، اعمّ از این که دخول صورت پذیرفته باشد یا خیر و اعمّ از این که انزال در آلت زن باشد یا در حوالی آن، با این احتمال که رحم آن را جذب نماید یا به هر وسیله ممکن مانند: وسایل پزشکی