احکام و حقوق کودکان در اسلام برگرفته از موسوعه احکام الاطفال و ادلتها جلد 1 صفحه 331

ص:344

1- (1) (وَ أَلْقُوهُ فِی غَیابَتِ الْجُبِّ یَلْتَقِطْهُ بَعْضُ السَّیّارَهِ)؛ سوره یوسف 10:12.
2- (2) وسائل الشیعه 467:25-468، باب 22، از کتاب لقطه، ح 1، 3-4-5-6.
3- (3) شرائع الاسلام 284:3؛ جواهر الکلام 158:38؛ مسالک الافهام 464:12؛ تحریر الوسیله 234:2، مسأله 2.
4- (4) شرائع الاسلام 284:3؛ قواعد الاحکام 201:2.
5- (5) الروضه البهیه 69:7؛ مجمع الفائده والبرهان 397:10-398.
6- (6) جواهر الکلام 159:38؛ کفایه الاحکام 522:2.

به مسلمان تحویل دهد،(1) زیرا ملتقط به ناچار باید لقیط را حضانت و تربیت نماید و این خود نوعی سبیل و سلطه محسوب می شود که به حکم آیه شریفه قرآن(2) از کافر نفی گردیده است. به علاوه، کافر لقیط را از اسلام منحرف می کند و به روش آیین خود تربیت می نماید.(3) هم چنین به حکم اصل(4) نیز کافر نمی تواند لقیط مسلمان را در اختیار و بر او ولایت داشته باشد.

از آن چه گفته شد روشن گردید در صورتی که لقیط محکوم به کفر باشد، جایز است کافر او را برگرفته، حضانت و حفاظت نماید.

پنجم: عدالت

به نظر برخی از فقها(5) شرط است که ملتقط عادل باشد. البته، برخی دیگر رعایت این شرط را مطابق احتیاط(6) دانسته اند، به نظر این دسته از فقیهان چنان چه لقیط در اختیار فاسق قرار گیرد باید از او گرفته شود.(7) لیکن در مقابل، جمع زیادی از فقها(8) رعایت این شرط را لازم ندانسته اند و دلیل آن را اصل و سیره دانسته اند. زیرا ظاهر حال مسلمان بیان گر این است که در انجام وظیفه خیانت نمی کند.(9)

3- وظایف ملتقط

الف: وجوب اخذ لقیط

آیا بر ملتقط واجب است لقیط را برای محافظت از او در اختیار بگیرد، یا مستحبّ است، یا این که اگر در معرض تلف باشد، واجب می باشد و در غیر این صورت مستحب است؟ در این باره سه نظریه مطرح گردیده است: