احکام و حقوق کودکان در اسلام برگرفته از موسوعه احکام الاطفال و ادلتها جلد 1 صفحه 380

ص:393

البتّه در صورتی که، مادر برای شیر دادن کودک خود، اجرت مطالبه کند، اجرت او از مال کودک (چنان چه دارایی داشته باشد) پرداخت می گردد و هرگاه کودک دارایی نداشته باشد، پدر از باب نفقۀ اقارب، خواهد پرداخت و هرگاه پدر دارایی نداشته باشد، مادر از باب نفقۀ اقارب ملزم است مجاناً کودک خود را شیر دهد و یا به دیگری واگذار کند و اجرت او را بپردازد.(1)

هم چنین از ذیل ماده 1176 قانون مدنی استفاده می گردد، عدم جواز اجبار مادر برای شیر دادن به کودک، مشروط به این است که، تغذیه کودک با غیر شیر مادر ممکن باشد، در غیر این صورت، اجبار وی منعی ندارد. بنابراین در صورتی که تغذیه طفل با شیر دیگری یا شیر خشک، یا شیر گاو و یا غذا، موجب ناراحتی یا بیماری کودک شود، مادر نمی تواند از شیر دادن به فرزند خود استنکاف نماید و ملزم به آن می گردد، زیرا در این صورت حفظ نفس، منوط به آن است.(2)

ح: شیرخوارگی و ایجاد محرمیت و قرابت

هرگاه طفلی از غیر مادر طبیعی و نسبی خود با شرایطی که در فقه بیان شده، شیر بنوشد، بین طفل و آن زن و نیز بین اطفال دیگری که این زن به آن ها شیر داده است، محرمیت و قرابت ایجاد می شود و آن زن، مادر رضاعی این طفل محسوب می شود و اطفالی که از این زن شیر خورده اند، برادران و خواهرانِ رضاعی وی می گردند.

فقهای امامیه(3) و اهل سنّت(4) در این حکم اتّفاق نظر دارند، هر چند در بعضی از شرایط آن، بحث و گفتکو است. البته قرابت رضاعی اختصاص به فقه و حقوق اسلام و کشورهای اسلامی دارد و در حقوق اروپایی و غربی به چشم نمی خورد.