احکام و حقوق کودکان در اسلام برگرفته از موسوعه احکام الاطفال و ادلتها جلد 1 صفحه 465

ص:478

1- (1) ر. ک: موسوعه احکام الاطفال و ادلتها 264:3 الی 266.
2- (2) ر. ک: ریاض المسائل 144:12، مختلف الشیعه 314:7، الدروس الشرعیه 76:3، جواهر الکلام 174:38.
3- (3) ر. ک: الخلاف 305:1، مسأله 52، المقنعه: 360-361، نهایه الاحکام: 318:1، تذکره الفقها 335:4، مسأله 599، مفتاح الکرامه 243:5.

به پذیرش اصول اعتقادی تربیت نمایند و احکام واجبات و آن چه شارع مقدّس به انجام آن اهتمام دارد را به آنان بیاموزند، هم چنین بر اولیا واجب است که کودکان را از آن چه برای آن ها مضّر می باشد و شارع تحقّق نیافتن آن را در خارج مهم دانسته، منع نمایند(1) و به ترک آن عادت دهند، هم چنین مستحب است کودکان را در جهت کسب ارزش ها و فضائل اخلاقی تربیت نمایند و علوم و فنون مفید را آموزش دهند.

امام خمینی رحمه الله در این باره می نویسد: «بر ولی کودک لازم است که او را از آن چه موجب فساد اخلاق می شود، محافظت نماید، تا چه رسد به آن چه مضّر به اعتقادات وی می باشد».(2)

آیه الله گلپایگانی نیز در این باره می گوید: «والدین موظّفند کودکان خود را در جهت کسب اخلاق کریمه و آداب پسندیده تربیت نمایند و بر انجام کردار نیک و صفات مردانگی و کرامت عادت دهند و از آن چه به حال خود و دیگران مضّر است، منع نمایند و به طور کلّی ولی کودک وظیفه دارد او را به انجام آن چه صلاح و خیر است، ترغیب و تشویق نماید. تنبیه و تأدیب اطفال در این گونه موارد ظلم نیست، بلکه احسان به آن ها است تا در زندگی دنیا سعادتمند و به نعمت های الهی در آخرت دسترسی پیدا کنند.(3)

12- ادلّه وجوب تعلیم و تربیت

اوّل: آیاتی از قرآن

1 - ای کسانی که ایمان آورده اید، خود و خانواده خود را از آتشی که هیزم آن، انسان ها و سنگ ها هستند، محافظت نمایید. (یا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا قُوا أَنْفُسَکُمْ وَ أَهْلِیکُمْ ناراً وَقُودُهَا النّاسُ وَ الْحِجارَهُ ).(4)