احکام و حقوق کودکان در اسلام برگرفته از موسوعه احکام الاطفال و ادلتها جلد 1 صفحه 557

ص:570

1- (1) کنز العمّال 444:16، ح 45345.
2- (2) همان: 443، ح 45341.
3- (3) الکافی 47:6، (باب تأدیب الولد)، ح 4، وسائل الشیعه 475:21، باب 83 من ابواب احکام الاولاد، ح 2.
4- (4) نهج الفصاحه: 413، ح 1954.

گفتار سوّم: تربیت کودکان نسبت به آداب ضروری

1- ادب نظافت

اسلام برای رعایت نظافت و بهداشت، اهمّیتی فوق العاده قائل است. پیامبر اعظم صلی الله علیه و آله فرموده است: هر چه می توانید در رعایت پاکیزگی بکوشید، زیرا خداوند اسلام را بر پاکی و نظافت بنیان نهاده است و آن ها که پاکیزه اند وارد بهشت می شوند. «تَنَظَّفُوا بِکُلَّ مَا استَطَعتُم، فَإِنَّ اللهَ - تَعالی - بُنِی الإِسلامَ عَلَی النَّظافَهِ وَ لَن یدخُلَ الجَنَّهَ إِلاّ کُلَّ نَظیفٍ».(1)آن حضرت یکی از حقوق کودکان را رعایت پاکیزگی در مورد آنان و پرورش و تمرین به انجام آن می داند.

«حَقُّ الوَلَدِ عَلَی وَالِدِهِ... وَ یُطَهَّرَهُ...».(2)در روایت دیگری امام رضا علیه السلام از قول آن حضرت نقل می کند که فرموده است: کودکان خود را از بوی بد و چربی، پاکیزه نگهدارید.(3)

از بعضی روایات نیز استفاده می شود، پیامبر عالی قدر اسلام صلی الله علیه و آله علاوه بر این که به رعایت نظافت دستور می داد، به آراستگی ظاهر بدن نیز اهتمام داشت. امام صادق علیه السلام نقل می کند، کودکی به محضر ایشان آوردند تا در حقّش دعا کند، در حالی که موهای اطراف سرش کوتاه کرده بودند و مقدار مختصری وسط سر باقی مانده بود (منظره بدی ایجاد شده بود)، آن حضرت از دعا برای آن کودک امتناع ورزید و دستور فرمود با چیدن