احکام و حقوق کودکان در اسلام برگرفته از موسوعه احکام الاطفال و ادلتها جلد 1 صفحه 66

ص:79

1- (1) همان، 229:20، باب 126، من ابواب مقدمات النکاح، ح 3.
2- (2) الخلاف 271:5، دعائم الاسلام 194:1.
3- (3) سنن الکبری، 409:8 ح 11493 و 471 ح 11644.
4- (4) الکافی 197:7، باب حدّ الغلام و الجاریه ح 1، وسائل الشیعه 43:1، باب 4، من ابواب مقدمه العبادات، ح 2.
5- (5) مفتاح الکرامه (طبع قدیم) 237:5، جواهر الکلام 11:26-12، المناهل: 87-88.

2 - شرط نیست که خروج منی همراه با درک لذّت و شهوت باشد، بلکه به هر صورت خارج شود علامت بلوغ است.(1)

3 - شرط نیست که منی با جهش و جستن خارج شود.(2)

4 - اگر منی استعداد خلقت به حسب نوع انسان ها داشته باشد (هر چند در بعضی اشخاص و در بعضی احوال این گونه نباشد) می تواند علامت قرار گیرد.(3)

5 - خروج منی از موضع معتاد باید صورت پذیرد.(4)

6 - مشهور در بین فقها این است که این علامت (خروج منّی) اختصاص به مردان ندارد، بلکه مشترک بین زنان و مردان می باشد.(5)

در روایت صحیح، محمد بن اسماعیل بن بزیع می گوید: از امام رضا علیه السلام سؤال کردم، مردی با زن خود در غیر فرج مجامعت می نماید و از زن آب خارج می شود، آیا غسل بر او واجب است؟ فرمودند: بله(6).

در روایت صحیح دیگری از امام صادق علیه السلام سؤال شده، اگر زن در خواب ببیند با او مجامعت شده است، حکمش چیست؟ قال: «إن انزَلت فَعَلَیهَا الغُسلُ و ان لَم تُنزِلَ فَلِیسَ عَلَیهَا الغُسلُ»(7). اگر انزال شود غسل بر او واجب می گردد، در غیر این صورت چیزی بر او نیست.

7- علامت دوّم: انبات (رویش موی خشن)

فقیهان بر این حکم اتفاق نظر دارند که رویش موی خشن (زبر) بر عورت زن و مرد، نشانه ی بلوغ آن ها است.(8) ادّله این مسأله چنین است: