احکام و حقوق کودکان در اسلام برگرفته از موسوعه احکام الاطفال و ادلتها جلد 1 صفحه 68

ص:81

1- (1) مجمع الفائده و البرهان 187:9، غنایم الایام 64:1، الحدائق الناضره 346:20، مسالک الافهام 141:4، ریاض المسائل 237:9.
2- (2) جامع المدارک 363:3.
3- (3) وسائل الشیعه 278:20، باب 6، من ابواب عقد النکاح و اولیاء العقد، ح 9.
4- (4) الکافی 197:7، باب حد الغلام و الجاریه، ح 1.
5- (5) تحریر الاحکام الشرعیه 543:2، السرائر 367:1، جامع المقاصد 180:5، ریاض المسائل 240:9.
6- (6) النهایه: 611، السرائر 367:1، الجامع الشرائع: 153 و 360، کشف الرموز 552:1.

مشهور این است که علامت است.(1) زیرا به تدریج حاصل می شود، در حالی که بلوغ این گونه نیست. به علاوه ابتدای زمان رویش معلوم نیست.(2)

3 - برای مردان، رویش موی زبر در صورت و لب نیز علامت بلوغ است.(3)

8- علامت سوّم: سن بلوغ

در این قسمت باید در دو مطلب تحقیق شود:

مطلب اوّل: سن بلوغ در پسران

مشهورترین(4) نظریه در میان فقیهان، از گذشته تا به حال (قدماء، متأخّرین و معاصرین) این است که سن بلوغ در پسران پانزده سال تمام است.(5) در قوانین جمهوری اسلامی ایران نیز معیار بلوغ در سن پسر، پانزده سال تعیین شده است.(6)

9- ادلّه فقهی معیار سن بلوغِ پسران

1 - اجماع.(7)

2 - بعضی از فقها معتقدند آیه شریفه (وَ ابْتَلُوا الْیَتامی حَتّی إِذا بَلَغُوا النِّکاحَ...)8 که توضیح آن در علامت اوّل بیان گردید، بر این علامت نیز دلالت دارد، زیرا مقصود