احکام و حقوق کودکان در اسلام برگرفته از موسوعه احکام الاطفال و ادلتها جلد 2 صفحه 114

ص:129

1- (1) خمار لباسی است که زنان، سر خود را با آن میپوشانیدند، مصباح المنیر: 181، و امروزه روسری نامیده میشود.
2- (2) وسائل الشیعه 405:4، باب 28 من ابواب لباس المصلّی، ح 4.
3- (3) همان 228:20، باب 126 من ابواب مقدمات النکاح، ح 2.
4- (4) همان 408:4، باب 28 من ابواب لباس المصلّی، ح 13؛ و 409-410، باب 29، ح 3.
5- (5) شرائع الاسلام 75:1.
6- (6) الخلاف 281:1، مسأله 23؛ تذکره الفقهاء 65:3؛ قواعد الاحکام 264:1؛ مجمع الفائده و البرهان 170:2؛ جامع المقاصد 174:2-175.
7- (7) جواهر الکلام 54:9-55؛ کشف اللثام 366:3.

در این باره وارد شده است. مانند آن که امام صادق علیه السلام میفرماید: اذان گفتن توسط کودک که به سن بلوغ نرسیده، منعی ندارد. «لا بَأْسَ أَنْ یُؤَذَّنَ الْغُلامُ الَّذِی لَمْ یَحْتَلِم»(1)وروایات دیگر(2).

اطلاق این روایات اذان اعلام و نیز اذان برای نماز و هم چنین اقامه را شامل میشود، زیرا اذان خصوصیتی ندارد و هر دو مستحب میباشند و نیز از این روایات استفاده میشود، کودک میتواند برای نماز خودش، اذان و اقامه بگوید و برای او مستحب است.

در تمام آن چه ذکر شد، دختر نیز مانند پسر میباشد، بنابراین مستحب است در نماز خود، اذان و اقامه گوید و هم چنین در نماز زنان و مردانی که با او مَحرم می باشند، به اذان و اقامه او میتوان اکتفا کرد.(3)

6- انعقاد نماز جماعت با کودک

جایز است نماز جماعت با کودک ممیّز بر پا شود، این مسأله از اطلاق(4) عبارات برخی از فقها و صریح(5) بعضی دیگر استفاده میشود.

در روض الجنان آمده است: «نماز جماعت با دو نفر تشکیل میشود، هر چند یکی از آن دو کودک ممیّز باشد».(6)

هم چنین در عروه الوثقی بیان شده است: «کمترین تعدادی که نماز جماعت با آن برگزار میشود (غیر از نماز جمعه و عید فطر و قربان) دو نفر است که یکی از آن دو، امام جماعت است و دیگری مأموم، اعم از اینکه مأموم مرد باشد یا زن، بلکه اگر یکی از دو نفر، کودک ممیّز باشد، بنابر اقوی صحیح است».(7) و مستند آن، احادیثی است که در این