احکام و حقوق کودکان در اسلام برگرفته از موسوعه احکام الاطفال و ادلتها جلد 2 صفحه 119

ص:134

1- (1) ر. ک: موسوعه احکام الاطفال و ادلّتها 538:4-539.
2- (2) الخلاف 553:1، مسأله 295؛ قواعد الاحکام 313:1؛ ایضاح الفوائد 149:1؛ الدروس الشرعیه 219:1؛ کشف اللثام 440:4.
3- (3) ذکری الشیعه 386:4.
4- (4) جامع المقاصد 497:2؛ الروضه البهیّه 378:1؛ ریاض المسائل 242:4 و 248؛ جواهر الکلام 325:13.
5- (5) تراث الشیخ الاعظم (کتاب الصلاه) 246:2؛ مصباح الفقیه (طبع قدیم): 676.
6- (6) ریاض المسائل 246:4؛ تحریر الوسیله 249:1؛ موسوعه الامام الخویی، کتاب الصلاه 370:17.
7- (7) مهذب الاحکام 138:8؛ تراث الشیخ الاعظم، کتاب الصلاه 246:2.
8- (8) الدروس الشرعیّه 219:1؛ روض الجنان 966:2؛ مستند الشیعه 34:8؛ جواهر الکلام 327:13؛ العروه الوثقی مع تعلیقات آیت الله الفاضل اللنکرانی 602:1.

اوّلاً: ادلّه منع منصرف از این مورد است.(1)

و ثانیاً: ممکن است ادّعا شود سیره متشرّعه از گذشته تا به حال، امامت کودک درنماز مستحبی برای غیر بالغ را جایز میدانسته و این خود، قرینه است بر این که باید روایاتی(2) که دلالت بر جواز امامت کودک در نماز دارد و پیش تر بدان اشاره شد را براین مورد حمل نمود.(3)

11- حکم قضای نماز میّت نسبت به کودک

بر طبق دیدگاه مشهور فقها، اگر پدر نماز یا روزه خود را به جهت عذری که داشته باشد، انجام نداده باشد، بر پسر بزرگتر واجب است بعد از مرگ پدر به جا آورد،(4) یا برای او اجیر بگیرد. هم چنین به نظر برخی از فقها احتیاط واجب است که نماز و روزه فوت شده مادر را نیز قضا نماید.(5)

حال این پرسش مطرح است که اگر پسر بزرگتر در زمان مرگ پدر صغیر بود، آیابعد از آن که به حدّ بلوغ رسید، قضاء نماز پدر و مادر بر او واجب است یا خیر؟

الف: برخی قائل به عدم وجوب میباشند و معتقدند در صورتی که ولی میّت (پسربزرگتر) در حین مرگ پدر، کبیر باشد، بر او واجب میشود؛(6) زیرا صغیر تکلیفی ندارد،(7) به علاوه اصل برائت نیز جاری است.(8)

ب: نظریّه دیگری که بین فقها مشهور است این که کبیر بودن پسر بزرگتر در حین فوت پدر شرط نیست.(9)