احکام و حقوق کودکان در اسلام برگرفته از موسوعه احکام الاطفال و ادلتها جلد 2 صفحه 134

ص:149

1- (1) ر. ک: موسوعه الامام الخویی، کتاب الصلاه 322:12.
2- (2) وسائل الشیعه 234:10، باب 29 من ابواب من یصح منه الصوم، ح 3.
3- (3) ر. ک: موسوعه احکام الاطفال و ادلّتها 18:5.

بسیاری از فقیهان به این مسأله تصریح نموده اند(1) و دلیل آن، علاوه بر این که حکم، مورد توافق فقها و قطعی میباشد، اطلاقات ادلّه ای است که دلالت بر استحباب کمک بر انجام کارهای نیک و دعوت به آن دارد، مانند آیه شریفه (وَ تَعاوَنُوا عَلَی الْبِرِّ وَ التَّقْوی)2 . بدون تردید، وادار نمودن کودک به روزه گرفتن در صورتی که توان آن را داشته باشد، از مصادیق برّ و نیکی در حقّ اوست. هم چنین بعضی از روایات که پیش تر ذکر شد، در این جا قابل استناد میباشند، مانند آن که در روایت صحیحه حلبی، امام صادق علیه السلام میفرماید: کودکان خود را در سن نُه سالگی، در صورتیکه توانایی گرفتن روزه دارند، به انجام آن وادار نمایید. «فَمُرُّوا صِبْیانَکُمْ اذا کانوُا بَنِیَ تِسْعَ سِنیِنَ بِالصَّوْمِ ما أَطاقُوا مِنْ صِیامٍ...».(2)

5- آغاز تمرین روزه گیری توسط کودک

در این که کودک در چه سنّی به روزه گرفتن وادار میشود، دیدگاه های مختلفی مطرح گردیده است:

الف: نزدیک بلوغ و آن گاه که توانایی گرفتن سه روز روزه پیدرپی را داشته باشد.(3)

ب: شش سالگی.(4)

ج: هفت سالگی.(5)

د: نُه سالگی،(6) به شرط این که در سنین ذکر شده، توان انجام روزه را داشته باشد.

ه -: سنّ مشخّصی تعیین نشده است.(7)

خاستگاه اصلی اختلاف دیدگاه ها، روایات وارد شده در این مسأله میباشد و به نظر میرسد دیدگاه اخیر (عدم تعیین سنّ خاص) بهترین نظریّه میباشد، یعنی برای ولی