احکام و حقوق کودکان در اسلام برگرفته از موسوعه احکام الاطفال و ادلتها جلد 2 صفحه 174

ص:189

1- (1) نام دو مکان است.
2- (2) وسائل الشیعه 287:11، باب 17 من ابواب اقسام الحج، ح 3.
3- (3) همان 77:14، باب 17 من ابواب رمی جمره العقبه، ح 12.
4- (4) همان: 75، ح 1 و 3؛ 286:11 الی 289، باب 17 من ابواب اقسام الحج، ح 1 و 5 و 7.
5- (5) المبسوط 329:1؛ تذکره الفقهاء 31:7، مسأله 18؛ کشف اللثام 79:5؛ جواهر الکلام 288:18.
6- (6) وسائل الشیعه 395:13، باب 50 من ابواب الطواف، ح 3.
7- (7) در مورد طفل غیر ممیّز، ولی از طرف او نیّت مینماید.

البته در بین شرایط، دو شرط مورد بحث قرار گرفته است:

1 - طهارت به این معنی که باید بدن و لباس طواف کننده پاک و با وضو باشد.

2 - ختنه نسبت به مرد، که در ادامه به بیان و بررسی دیدگاه های مطرح شده میپردازیم:

الف: طهارت

کودک ممیّزی که توانایی تحصیل طهارت را دارد، مانند بالغ است و باید در حین طواف دارای طهارت باشد، زیرا عموم و اطلاقات(1) ادلّه لزوم طهارت در حین طواف، ممیّز را شامل میشود و فرق او با افراد بالغ در این است که حج و طواف در حق وی مستحب است.

امّا کودک غیرممّیز، اگر در سنّی است که توانایی تحصیل طهارت را دارد، هرچندکه ولی او را تعلیم دهد، در حق وی نیز شرط است و باید با طهارت طواف کند،(2) ولی اگر توان تحصیل آن را ندارد، مانند طفل شیرخوار یا نزدیک به شیرخوارگی، در این باره چند نظر مطرح گردیده است:

1 - لازم است ولی، خود با وضو باشد و برای طفل نیز وضو بگیرد(3) و سپس او را طواف دهد، بعضی از فقها این نظریّه را موافق احتیاط دانسته اند.(4)

2 - اگر ولی که طفل را طواف میدهد با طهارت باشد، کافی است(5) و نیاز به طهارت کودک نیست.

3 - نظریّه سوّم معتقد است، وضوی کودک به تنهایی کافی است، هرچند صورت وضو باشد؛(6) زیرا طفل شیرخوار نمیتواند نیّت وضو کند تا وضوی حقیقی داشته باشد.

4 - برخی معتقدند در چنین موردی نیز طهارت هیچ کدام از ولی و طفل شرط نیست.(7)