احکام و حقوق کودکان در اسلام برگرفته از موسوعه احکام الاطفال و ادلتها جلد 2 صفحه 176

ص:191

1- (1) موسوعه احکام الاطفال و ادلّتها 345:5 به بعد.
2- (2) السرائر 574:1؛ قواعدالاحکام 425:1؛ الدروس الشرعیّه 393:1؛ مسالک الافهام 329:2؛ ریاض المسائل 8:7.
3- (3) شرائع الاسلام 266:1؛ جامع المقاصد 189:3؛ مدارک الاحکام 118:8؛ جواهر الکلام 301:20.
4- (4) تحریر الوسیله 395:1.
5- (5) وسائل الشیعه 270:13، باب 33 من ابواب مقدمات الطواف، ح 2.
6- (6) همان: ح 3-4.
7- (7) مهذّب الاحکام 50:14.
8- (8) موسوعه الامام خویی، کتاب الحج 36:29.

19- نماز طواف کودک

به اتفاق فقها، اگر کودک ممیّز که توانایی نماز خواندن را دارد، طواف نماید، باید نماز طواف را خود به جا آورد و امّا غیر ممیّز، ولی وی به نیابت از او به جا میآورد.(1)

در روایت صحیح، امام صادق علیه السلام میفرماید: اگر کودکی که حج انجام میدهد، لبیّک گفتن را نیکو نمیداند، ولی وی به نیابت از او میگوید و او را طواف میدهد و به نیابت از وی نماز طواف را می خواند، «وَیُطافُ بِهِ وَ یُصَلِّی عَنْهُ».(2)

20- قربانی در حج کودک

در مورد قربانی این پرسش مطرح است که آیا قربانی حج کودک، بر عهده ولی است یا از مال کودک پرداخت میشود؟ و آیا بین کودک ممیّز و غیر ممیّز در این مسأله فرق است؟ در ذیل به توضیح در این باره میپردازیم:

الف: در حج کودک غیر ممیّز

به اتّفاق فقها، قربانی در حج کودک غیر ممیّز، بر ولی است(3). همچنین بر او واجب است، هرگاه قربانی موجود نبود، بدل از قربانی به نیابت از کودک روزه بگیرد(4) و ادلّه آن عبارت است از:

1 - ولی سبب حج کودک است، بنابراین باید هزینه قربانی را بپردازد.(5)

2 - به مقتضای اصل، ولی، ولایت بر اموال کودک برای پرداخت هزینه قربانی حج او را ندارد.

3 - در روایت صحیح، زراره از امام باقر یا امام صادق علیهما السلام نقل نموده که فرموده است: از طرف کودکان در حج قربانی میشود و اگر یافت نشد بزرگترها به نیابت از آنها روزه میگیرند.