احکام و حقوق کودکان در اسلام برگرفته از موسوعه احکام الاطفال و ادلتها جلد 2 صفحه 201

ص:216

ب: امام باقر علیه السلام میفرماید: امر به معروف و نهی از منکر دو فریضه بزرگ الهی است که دیگر فرائض با آنها برپا میشوند و به وسیله این دو، راه ها امن میگردد و کسب و کار مردم حلال میشود، حقوق افراد تأمین میگردد و در سایه آن، زمین ها آباد و از دشمنان انتقام گرفته میشود و در پرتو آن، همه کارها رو به راه میگردد. «اِنَّ الاَمْرَ بِالْمَعْروُفِ وَالنَّهْیَ عَنِ الْمُنْکَرِ فَرِیضَهٌ عَظِیَمهٌ تُقامُ الْفَرائِضُ... وَتَأْمَنُ الْمَذاهِبُ وَتَحِلُ الْمَکاسِبُ وَتُرَدُّ الْمَظالِمَُ وَتُعْمَرُ الاَرْضُ وَیُنْتَصَفُ مِنَ الاَعْداءِ وَیَسْتَقیِمُ الاَمْرُ...».(1)

2- وجوب کفایی یا عینی بودن این دو فریضه

دیدگاه مشهور فقهای امامیه این است که وجوب امر به معروف و نهی از منکر، کفایی است، به این معنی که اگر فرد یا افرادی به انجام آن قیام نموده اند، از دیگران ساقط میشود و اگر ترک شود همگان معصیّت نموده اند.(2) در مقابل این دیدگاه، بعضی قائل به وجوب عینی بودن آن میباشند.(3)

3- عقلی یا تعبدی بودن این دو فریضه

آیا وجوب این دو فریضه الهی، عقلی است یا تعبدی و شرعی که با ادلّه نقلی ثابت میشود؟ در این باره دو نظریّه مطرح است:

الف: مشهور در بین دانشمندان، اعم از فقها و متکلّمین این است که وجوب این دو فریضه تنها با دلیل نقلی ثابت است.(4)

ب: برخی دیگر معتقدند، وجوب این دو، عقلی است، زیرا عقل مستقلاً لزوم آن را درک میکند.(5)