احکام و حقوق کودکان در اسلام برگرفته از موسوعه احکام الاطفال و ادلتها جلد 2 صفحه 235

ص:250

1- (1) سید حسن امامی، حقوق مدنی 205:2-206.
2- (2) ر. ک: شرائع الاسلام 130:2؛ الحدائق الناضره 149:21؛ الروضه البهیه 202:4؛ جواهر الکلام 305:26.
3- (3) موسوعه احکام الاطفال و ادلتها 283:6.

کلی در آن ها، این که برای وکالت اهلیّت داشته باشند، زیرا هر یک از دو شریک در تمام مال دخالت میکند در آن چه حق خود اوست، چون مالک است و نسبت به حق شریک خود چون به او اذن داده است، بنابراین او وکیل شریک خود میباشد، در عین حال موکل او نیز میباشد، زیرا به وی وکالت داده در مال او تصرّف نماید، ولی وکالت کودک صحیح نیست، زیرا کلام او از نظر شرعی بیتأثیر است.(1) عبارات برخی دیگر از فقها نیز شبیه آن چه ذکر شد، میباشد.(2)

در قانون مدنی نیز در فصل هشتم از ماده 571 به بعد، مسائل شرکت مورد بحث قرار گرفته و آن چه از نوشتارهای فقها در مورد شرکت کودک استفاده شد از مواد مزبور به اجمال استفاده میگردد.

ب: مضاربه

1. مفهوم مضاربه در لغت و اصطلاح

مضاربه مصدر باب مفاعله واژه ای عربی است و معادل فارسی ندارد، این کلمه مشتق از «ضرب» به معنی سیر نمودن در زمین میباشد.(3)

از آن جا که شخص مسافر به ویژه در زمان های گذشته میبایست پا را بر زمین زند و طی طریق کند، این پا زدن در زمین را «ضرب فی الارض» میگفتند که کنایه از مسافرت است و به مسافرت در زمین برای این نوع از تجارت «مضاربه» گفته شده است، که گویا شخص عامل پا را بر زمین میزند و شخص صاحب مال هم پولش را بر زمین میزند، البتّه این معنا برای زمانی بوده که برای تجارت از محلّی به محل دیگر طی طریق مینمودند، ولی امروزه که غالباً در یک منطقه یا با تلفن و یا واسطه تجارت مینمایند، این واژه همچنان مصطلح است.