احکام و حقوق کودکان در اسلام برگرفته از موسوعه احکام الاطفال و ادلتها جلد 2 صفحه 255

ص:270

1- (1) النهایه: 611؛ المهذب 119:2.
2- (2) وسائل الشیعه 362:19 باب 44 من کتاب الوصایا، ح 4.
3- (3) ر. ک: موسوعه احکام الاطفال و ادلّتها 397:6.
4- (4) قواعد الاحکام 45:2؛ شرایع الاسلام 229:2؛ الدروس الشرعیه 285:2؛ جامع المقاصد 137:9؛ العروه الوثقی مع تعلیقات عده من الفقهاء 241:6؛ تحریر الوسیله 50:2.
5- (5) النهایه: 611؛ المهذب 119:2.
6- (6) همان منابع.

آن چه گفته شد مربوط به موردی است که کودک به طور مستقل و بدون اذن ولی، هبه را قبول کند، اما اگر با اذن انجام شود بر طبق این نظر که تصرّفات کودک با اذن ولی صحیح است، قبول هبه وی نیز صحیح میباشد و ادلّه ای که برای صحت بیع کودک بااذن ولی اقامه شد، این مدعی را نیز اثبات مینماید، چنان که برخی از فقها به این مسأله تصریح نموده اند.(1)

3. هبه کودک در حقوق مدنی

طبق ماده 796 قانون مدنی واهب باید برای معامله و تصرّف در مال خود اهلیت داشته باشد، هم چنین متهب که هبه را قبول مینماید، باید عبارات و قصد او دارای اعتبار قانونی باشد، بنابراین صغیر غیر ممیّز و مجنون نمیتواند متهب قرار گیرد، لیکن صغیر ممیّز و سفیه میتوانند قصد انشا بنمایند و عبارات و الفاظ آان دارای اعتبار قانونی میباشد و از طرفی چون در هبه غیر معوّض هیچ گونه تصرفی متّهب در اموال خود نمینماید، طبق صریح ماده 1212 و 1214 قانون مدنی صغیر ممیّز و سفیه میتوانند قبول هبه بلاعوض کنند. امّا در صورتی که در هبه شرط عوض شود و متهب در مقابل هبه تملیک مالی را بنماید و یا تعهد به دادن مالی داشته باشد، چون در قبول، تصرّف در اموال خود مینماید، از این رو باید بالغ و رشید باشد، بدین جهت صغیر ممیّز و سفیه نمیتوانند قبول هبه معوّض بنمایند.(2)

د: صدقه

1. مفهوم صدقه و اهمیّت آموزش انجام آن به کودک

صدقه در لغت به معنی بخشیدن چیزی به کسی در راه خدا(3) است. در لسان العرب آمده است: «صدقه آن چیزی است که در راه خدا به فقرا داده میشود». «وَالْصَدَقَهُ: مَا اعْطَیْتَهُ فِی ذَاتِ الله لِلْفُقَراء».(4)