احکام و حقوق کودکان در اسلام برگرفته از موسوعه احکام الاطفال و ادلتها جلد 2 صفحه 276

ص:291

1- (1) تحریر الاحکام الشرعیه 467:4؛ قواعد الاحکام 208:2؛ ایضاح الفوائد 152:2.
2- (2) ر. ک: جامع المقاصد 152:6؛ مفتاح الکرامه 720:17.
3- (3) شرائع الاسلام 211:3؛ مسالک الافهام 524:11؛ قواعد الاحکام 315:3؛ التنقیح الرائع 272:4؛ مستمسک العروه الوثقی 200:12.
4- (4) ر. ک: السرائر 195:2؛ کفایه الاحکام 582:2؛ العروه الوثقی مع تعلیقات فاضل لنکرانی 518:2؛ سیدابوالقاسم خوئی، منهاج الصالحین 100:2.
5- (5) وسائل الشیعه 458:25 باب 13 من ابواب اللقطه، ح 2 الی 5؛ همان باب 11، ح 1 و 2؛ همان باب 1 من ابواب احیاءالموات، ح 5 و 6.

گفتار هفتم: جعاله، غصب، وصیّت

الف: جعاله

1. مفهوم جعاله در لغت و اصطلاح

جعاله (به فتح و کسر و ضم جیم) در لغت به معنی قرار دادن مزد برای انجام کار(1) است. و در اصطلاح فقها با اختلاف در عبارات آن را این گونه تعریف کرده اند: «جعاله عقدی است که بر طبق آن شخص در مقابل کاری که برای او انجام میشود ملتزم به پرداخت اجرت معلوم میگردد، اعم از اینکه طرف (کسی که کار انجام میدهد) معین باشد یا نباشد.(2) تعریف جعاله در ماده 561 قانون مدنی نیز شبیه همین میباشد.

2. حقیقت جعاله، ارکان و اقسام آن

در این که آیا جعاله از عقود یا از ایقاعات است، بین فقها بحث و گفتگو است. بعضی آن را از ایقاعات دانسته اند؛(3) زیرا شرط نیست عامل و کارگر معیّن باشد، از این رو در جعاله نیاز به قبول نیست. برخی دیگر آن را از عقود دانسته(4) و معتقداند قبول فعلی کافی است و نیاز به قبول لفظی نمیباشد.(5) ارکان جعاله هم عبارت است از: