احکام و حقوق کودکان در اسلام برگرفته از موسوعه احکام الاطفال و ادلتها جلد 2 صفحه 286

ص:301

الف: آیات

1. قرآن عامل اصلی سعادت انسان را سعی و تلاش برای زندگی میداند و انسان را در گرو اعمالش معرّفی میکند (کُلُّ نَفْسٍ بِما کَسَبَتْ رَهِینَهٌ)1

2. در آیه دیگری بهره او را تنها در گرو سعیش میشمرد. (وَ أَنْ لَیْسَ لِلْإِنْسانِ إِلاّ ما سَعی)2

3. در بسیاری ازآیات بعد از ذکر ایمان، بر عمل صالح و نیک تکیه میکند و غیر نیکوکاران را اهل خسران و بدبختی میداند (إِنَّ الْإِنْسانَ لَفِی خُسْرٍ إِلاَّ الَّذِینَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصّالِحاتِ) .(1)

4. مال بدست آمده از کسب و کار پاکیزه و زیبا است و ارزش انفاق در راه خدا را دارد (أَنْفِقُوا مِنْ طَیِّباتِ ما کَسَبْتُمْ) .(2)

5. تلاش برای زندگی در کنار «جهاد فی سبیل الله» قرار داده شده و میفرماید: و گروهی برای بدست آوردن فضل الهی (کسب و روزی) به سفر میروند و گروهی دیگر در راه خدا جهاد میکنند. (وَ آخَرُونَ یَضْرِبُونَ فِی الْأَرْضِ یَبْتَغُونَ مِنْ فَضْلِ اللّهِ وَ آخَرُونَ یُقاتِلُونَ فِی سَبِیلِ اللّهِ) .(3)

آری این یک واقعیت انکارناپذیر است که کار برای بهبود زندگی به منزله جهاد فی سبیل الله است. چرا چنین نباشد در حالی که یک ملّت فقیر و محتاج به بیگانه، هرگز استقلال و عظمت و سربلندی نخواهد یافت، از این رو «جهاد اقتصادی» بخشی از «جهاد با دشمن» است.

ب: اهمیت و ارزش کار در روایات

1. پیغمبر اکرم صلی الله علیه و آله فرموده است: عبادت دارای هفتاد جزء است، بالاترین آن کار و کسب حلال است. «اَلْعِبَادَهُ سَبْعُونَ جُزْءَأً افْضَلُهَا طَلَبُ الْحَلالِ».(4)