احکام و حقوق کودکان در اسلام برگرفته از موسوعه احکام الاطفال و ادلتها جلد 2 صفحه 365

ص:380

1- (1) شرایع الاسلام 228:4؛ ارشاد الاذهان 199:2؛ التنقیح الرائع 445:4؛ الروضه البهیه 95:10؛ ریاض المسائل 302:16.
2- (2) تحریر الوسیله 508:2، مسأله 7.
3- (3) تفصیل الشریعه کتاب القصاص: 301-300.
4- (4) مهذب الاحکام 299:28.
5- (5) التنقیح الرائع و الروضه البهیه و ریاض المسائل: همان.
6- (6) همان منابع.
7- (7) ایضاح الفوائد 623:4.
8- (8) همان.

داشت، ضمن این که مجوز روشنی برای آن وجود ندارد(1) ، از این رو این مسأله نیز از مسائل مشکل باب قصاص میباشد و چون نص خاص و روشنی در حکم آن وجود ندارد باید جوانب احتیاط را رعایت نمود به همین جهت بزرگان فقها در مورد آن تردید نموده و امر به تأمل و احتیاط فرموده اند(2) و برخی دیگر احتمال های گوناگونی را ذکر نموده و هیچ کدام از آنها را بر دیگری ترجیح نداده اند(3) و یا در مسأله توقف نموده اند.(4)

7- حبس قاتل

در مفروض بحث که ولی دم، کودک است و خود دارای ولی شرعی (پدر، جدّ پدری یا حاکم) است و با فرض قبول این نظر که ولی شرعی حق استیفای قصاص را ندارد، آیا جایز است قاتل را حبس نمود تا کودک بالغ شود و خود تصمیم بگیرد؟ چندنظر مطرح شده است:

الف: جایز است، زیرا حبس به نفع قاتل و نیز ولی دم هر دو میباشد؛ قاتل به زندگی خود هرچند در حبس ادامه میدهد و حق کودک نیز محفوظ میماند.(5)

ب: جایز نیست، زیرا برای قاتل مجازات قصاص یا دیه تجویز شده و مجازات حبس مجوّز شرعی ندارد.(6)

ج: در مسأله بین این که بیم فرار قاتل باشد یا خیر باید تفصیل داد.(7) در صورت اول، حبس جایز است، زیرا استیفای حق قصاص متوقّف بر حبس است، به علاوه خون مسلمان نباید هدر باشد و با فرض فرار قاتل، چنین خواهد شد.(8)