احکام و حقوق کودکان در اسلام برگرفته از موسوعه احکام الاطفال و ادلتها جلد 2 صفحه 375

ص:390

1- (1) الفقه المنسوب للامام الرضا علیه السلام: 278.
2- (2) السرائر 461:3؛ ریاض المسائل 19:16-18.
3- (3) وسائل الشیعه 233:12 باب 133 من ابواب احکام العشره، ح 1-8-6، و باب 128، ح 1.
4- (4) المقنعه: 501.
5- (5) شرایع الاسلام 292:2؛ قواعد الاحکام 32:3؛ ایضاح الفوائد 72:3؛ کشف اللثام 187:7؛ تفصیل الشریعه کتاب النکاح: 256.

5- دلیل این حکم

دلیل این حکم، علاوه بر اجماع(1) فقها که به تعبیر بعضی از بزرگان در بالاترین مرتبه استفاضه و تواتر میباشد(2) ، روایاتی است در حدّ استفاضه، به عنوان نمونه:

الف: در حدیث معتبر حمّاد بن عثمان میگوید: از امام صادق علیه السلام سؤال کردم: مردی با کودکی عمل لواط انجام داده آیا خواهر او برای وی حلال است و میتواند ازدواج نماید؟ فرمود: اگر دخول انجام شده باشد، نه. فقال: «اِن کانَ ثَقَبَ فَلا»(3). ب: همین مضمون را راوی دیگری از آن حضرت نقل نموده است.

(4)ج: در روایت صحیح دیگری فرموده است: دختر و خواهر مفعول بر فاعل حرام میشود. «إذَا اوقَبَ حَرُمَت عَلیهِ ابنَتُهُ وَ اختُهُ»(5)

6- تذکّر چند مطلب در ارتباط با این حکم

الف: در روایات و نیز عبارات فقها عنوان دخول «ایقاب» موضوع قرار گرفته و حکم بر آن مترتّب میگردد و دخول با ادخال قسمتی از حشفه نیز صادق است، چنان که بسیاری از فقها(6) به آن تصریح نموده اند، البته بعضی ادخال بعضی از حشفه را در نشر حرمت کافی نمیدانند.(7)

ب: پرسشی مطرح است که آیا این حکم فقط در موردی است که فاعل کبیر باشد یا این که بین کودک و بالغ تفاوت نیست. در این باره دو نظر مطرح گردیده است: بسیاری از فقها معتقدند در این حکم بین صغیر و کبیر فرقی نیست.(8) در مقابل