قاعده من ملک صفحه 165

ص:168

برای پاسخ به این پرسش ابتدا بایستی نظرات فقها و دلائل ایشان را در این زمینه ملاحظه نمود.

اقوال فقها در مسأله

اشاره

از بررسی نظرات فقهاء در فروع مختلف به دست می آید که در میان آنها دو دیدگاه وجود دارد:

دیدگاه اول

اشاره

غالب فقها قائل به لزوم مقارنۀ زمانی بین اقرار و سلطنت هستند.

1- نظریه محقق اول

مرحوم محقق قدس سره در خصوص طلاق مریض می نویسد:

«لو قال طلقت فی الصحه ثلاثا قبل منه ولم ترثه والوجه أنه لا یقبل بالنسبه إلی دها».(1)

یعنی اگر مریض مشرف به موت (که تصرّفات وی تنها در ثلث نافذ است)، در حال مرض اقرار نمود که «من زنم را در حال صحّت سه بار طلاق داده ام»، اقرار به طلاق از وی پذیرفته گشته و زن از ارث محروم می شود؛ اما قول مطابق با دلیل آن است که قول وی نسبت به محرومیت ارث زن مورد قبول نیست.(2)

توضیح این که فرض کنیم شوهر ادعا کند طلاق زنم بائن است، اما زوجه بگوید