معاطات در نکاح صفحه 40

ص:47

هوشیاری، امضا کند)، باید بر نوع دوم مست بودن، حمل شود به این معنا که مستی زن به گونه ای نبوده است که عقل زن به صورت کامل، از بین رفته باشد، بلکه تنها مصلحت و مفسده عمل خود را تشخیص نمی داده است (مانند اینکه نمی دانسته که ازدواج با این مرد به مصلحت او می باشد یا خیر یا اینکه مهریه اش کم است یا خیر، اما «سلب العقل» از او نشده است).(1)

مثال بر نوع دوم آنکه شخصی در حال مستی، دیگری را بُکشد که در اینجا (فتوای فقیهان آن است که) این عمل وی قتل عمد به حساب می آید و باید قصاص شود؛ زیرا شخص مست، به صورت کامل «مسلوب العقل» نیست تا بتوان او را مانند مجنون قرار داد.

شهید ثانی قدس سره در کتاب «مسالک الافهام» بر این بیان مرحوم علامه حلّی اشکال کرده و می نگارد اگر مستی زن، از نوع نخست باشد (یعنی عقل او به صورت کامل زائل شده باشد)، عقد او باطل است؛ چه امضا کند و چه امضا نکند، اما اگر مستی زن، از نوع دوم