آرمیدگان در بقیع صفحه 14

گوناگونی بقیع ها

در تعدّد و گوناگونی بقیع، یا باغ هایی که در آنها درختانی بوده و درون بعضی از آن باغ ها مساکنی هم وجود داشته، شکی وجود ندارد؛ زیرا چنانکه در لغت شناسی ملاحظه کردیم، بقیع، اطلاق بر زمین وسیعی می گردد که در آن باغ و درخت وجود دارد. گزارش های تاریخی حکایت از آن دارد که در شهر مدینه، چندین بقیع وجود داشته است که اشاره به تعدّد آن ها، هم در متون تاریخی ضبط است و هم در متون روایی؛ که به عنوان نمونه می توان به این بقیع ها اشاره نمود:

بقیع الخنجه، بقیع الخیل، بقیع الزبیر، بقیع المصّلی، بقیع الغرقد.

به جهت این که در این بحث، منظور ما فقط بقیع الغرقد است، به مفهوم آن هم اشاره می کنیم:

بقیع غرقد، آن قبرستان مقدس را، بدین جهت به این نام خوانند که درخت غرقد، در آن فراوان بوده است. (1)

در تعریفی دیگر از بقیع غرقد چنین می خوانیم:

وبقیع الغرقد، و الغرقد بفتح الغین المعجمه و القاف، بینهما راء ساکنه، کبار العوسج و هو مقبره أهل المدینه علی سورها بجنب البستان. (2)

بقیع غرقد، غرقد به فتح غین و قاف، که میانشان رای ساکنی وجود دارد، درختان بزرگ است و آن، مقبره اهل مدینه است که در داخل دیواری است، در بستانی.

وبقیع الغرقد، مقبره أهل المدینه... قال الأصمعی، قطعت غرقدات فی هذا الموضع حین دفن فیه عثمان بن مظعون فسمّی بقیع الغرقد. (3)

بقیع غرقد، مقبره اهل مدینه است. اصمعی گفته است، درختان این موضع قطع شد، هنگامی که عثمان بن مظعون در آن دفن شد، پس به بقیع الغرقد تغییر نام یافت.

1- (1) . معارف و معاریف، حسینی دشتی، سید مصطفی، ج3، مؤسسه فرهنگی آرا، 1379، ص222.
2- (2) . دائره المعارف الشیعیه، اعلمی حائری، شیخ محمد حسین، جزء 6، مؤسسه الاعلمی للمطبوعات، بیروت، 1993م. ص247.
3- (3) . تاریخ المدینه المنوره، ابن شبه، ابوزید عمر، ج1 و 2، دارالفکر قم، 1368، ص86.