آرمیدگان در بقیع صفحه 167

نابینایی، معلّم قرآن

ابن امّ مکتوم، حافظه ای قوی و سرشار داشت. با اینکه چشمانش نمی دید، قرآن را حفظ بود و به افراد دیگر می آموخت و پیامبر خدا(صلی الله علیه و آله) هم به ابن امّ مکتوم دستور دادند که او قرآن را به دیگران بیاموزد.

بخاری به اسناد خود از ابن اسحاق از براء بن معرور آورده است که می گفت: از اصحاب نبی گرامی(صلی الله علیه و آله) نخستین کسانی که در مدینه بر ما وارد شدند، مصعب بن عمیر و عبدالله بن امّ مکتوم بودند که قرآن کریم را به ما می آموختند و ما هم به سخنان آنها گوش فرا می دادیم و قرآن را از آن دو فرا گرفتیم. (1)

بدرود زندگی

ابن امّ مکتوم، بعد از رحلت نبی گرامی(صلی الله علیه و آله) تا سال23ق. در قید حیات بود. تاریخ، از زندگی او پس از رحلت پیامبر(صلی الله علیه و آله) نقل چندانی ندارد، جز اینکه در نقل ها وارد شده که او در جنگ قادسیه هم حضور داشت و اذان می گفت و قرآن تلاوت می کرد.

وقد غزا ابن أمّ مکتوم، و کان یمسک الرآیه فی بعض حروب القادسیه. (2)

ابن ام مکتوم در جنگ ها وغزوات حضور داشت و پرچم را در بعضی از جنگ های قادسیه به دست می گرفت.

در هر حال، ابن امّ مکتوم، تا سال 23 ه .ق در قید حیات بود و خدمات فراوانی را به اسلام کرد.

او در زمان خلافت عمر، زندگی را بدرود گفت و در جوار حق آرمید؛ «صَلَّی عَلَیهِ عُمَرُ بنُ الخَطّابُ وَ دُفِنَ بِالبَقِیعِ» (3)؛ «عمر بن خطاب بر جنازه اش نماز گزارد و در بقیع مدفون گردید».

1- (1) . کشف الفهارس، سید محمدباقر حجتی، انتشارات سروش، 1370ه .ش، ص132.
2- (2) . تفسیر الثعالبی، عبدالرحمان بن محمد [1]بن مخلوف الثعالبی، ج5، بیروت، [2] داراحیاء التراث العربی، 1997م، ص254.
3- (3) . الطبقات الکبری، ج3، ص214. [3]