مکاسب محرمه: درس های خارج فقه حضرت آیه الله حاج شیخ محمدجواد فاضل لنکرانی دام ظله جلد دوم صفحه 422

ص:425

علی ما فیه من الخصوصیات غیرَها حرّمت المعاوضه علیه. وأمّا المراهنه بغیر عوض فیجی أنه لیس بقمارٍ علی الظّاهر.(1)

یعنی هر چیزی که آماده شود برای قمار، معاوضه بر آن حرام است. امّا مراهنه در مواردی که آلت قمار نباشد و برای قمار هم فراهم نشده باشد و عوضی هم در کار نباشد، قمار نیست، هرچند که ممکن است حرمت آن از طریق دیگری مثل «أکل مال به باطل» ثابت باشد.

گفتار دوم: دلایل حرمت بیع آلات قِمار

الف) اجماع

مهم ترین دلیل این مسئله، روایاتی است که دربارۀ قمار وارد شده است. همچنین در این مسئله، هم اجماع منقول به نحو استفاضه(2) موجود است و هم اجماع محصّل.

از آن جا که مطابق معمول مباحث، در ابتدا اقوال علما بررسی می شود، مناسب است که بحث اجماع نیز در همین جا مطرح گردد و سپس به بررسی روایات بپردازیم.

1. شیخ مفید:

وعمل الأصنام والصلبان والتماثیل المجسّمه والشطرنج والنرد وما أشبه ذلک حرامٌ وبیعه وابتیاعه حرام؛(3) ساختن و خرید و فروش بت، صلیب، مجسّمه، شطرنج، نرد و شبیه اینها حرام است.

2. شیخ سلّار:

وعمل الملاهی والتجاره فیها وعمل الأصنام والصلبان [...] والتّماثیل المجسّمه