مکاسب محرمه: درس های خارج فقه حضرت آیه الله حاج شیخ محمدجواد فاضل لنکرانی دام ظله جلد دوم صفحه 424

ص:427

1- (1) . المراسم العلویّه: ص 170.
2- (2) . النهایه: ص 363.
3- (3) . شرائع الإسلام: ج 2 ص 3.
4- (4) . جواهر الکلام: ج 22 ص 25.

صاحب ریاض رحمه الله می فرماید: «بإجماعنا المستفیض النّقل».(1)

محقّق نراقی قدس سره نیز گفته است: «و نقل الإجماع کما قیل به مستفیضٌ، بل هو إجماعٌ محقّق».(2)

ب) روایات

1- روایت أبی الجارود

نخستین روایت، حدیثی است از پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله به نقل از امام باقر علیه السلام که در تفسیر علیّ بن ابراهیم قمی در ذیل آیۀ«یا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا إِنَّمَا الْخَمْرُ وَ الْمَیْسِرُ وَ الْأَنْصابُ وَ الْأَزْلامُ رِجْسٌ مِنْ عَمَلِ الشَّیْطانِ»3 آمده است:

أمّا الخمر فکلّ مسکر من الشراب إلی أن قال: وأمّا المیسر فالنرد والشطرنج وکلّ قمار میسر وأمّا الأنصاب فالأوثان التی کانت تعبّدها المشرکون وأمّا الأزلام فالأقداح التی کانت تستقسم بها المشرکون من العرب فی الجاهلیه. کلّ هذا بیعه وشراؤه والإنتفاع بشیء من هذا حرام من اللّه محرّم وهو رجس من عمل الشیطان وقرن اللّه الخمر والمیسر مع الأوثان؛(3) امّا خمر هر نوشیدنی مسکر است - تا آن که فرمود: - میسر همان نرد، شطرنج و هر قماری را می گویند. همچنین انصاب، بت هایی هستند که مشرکان آنها را عبادت می کردند. ازلام نیز تیرهایی هستند که مشرکان عرب در زمان جاهلیت با آن استقسام می کردند. خرید و فروش همۀ اینها و انتفاع از آنها از سوی خداوند حرام شده است و رجسی از عمل شیطان به شمار می رود. و خداوند خمر و میسر را در کنار بت ها قرار داده است.

دو اشکال در سند این روایت وجود دارد: نخست این که ابی الجارود همان زیاد بن منذر است که رجالیان او را تضعیف کرده اند. البتّه از آن جا که نام ایشان در