مکاسب محرمه: درس های خارج فقه حضرت آیه الله حاج شیخ محمدجواد فاضل لنکرانی دام ظله جلد دوم صفحه 450

ص:453

1- (1) . ر. ک: کافی: ج 6 ص 431؛ وسائل الشیعه: ج 17 ص 312 و 313.
2- (2) . کافی: ج 6 ص 434؛ وسائل الشیعه: ج 17 ص 313؛ مرآه العقول: ج 22 ص 306. البتّه مشابه این روایت نیز درمنابع موجود است (ر. ک: دعائم الإسلام: ج 2 ص 208؛ عوالی اللئالی: ج 1 ص 244؛ وسائل الشیعه: ج 17 ص 316؛ جواهر الکلام: ج 41 ص 47).
3- (3) . من لا یحضره الفقیه: ج 4 ص 366؛ وسائل الشیعه: ج 17 ص 314؛ بحارالانوار: ج 76 ص 252.
4- (4) . کافی: ج 6 ص 434؛ مرآه العقول: ج 22 ص 305؛ وسائل الشیعه: ج 17 ص 313.
5- (5) . عوالی اللئالی: ج 1 ص 261؛ وسائل الشیعه: ج 17 ص 315.

از آنها برداشته می شود.

قالَ رسولُ اللّه صلی الله علیه و آله: یُحشَرُ صاحبُ الطُّنبورِ یَومَ القیامَهِ وَهوَ أسوَدُ الوَجهِ وَبِیَدِهِ طُنبورٌ مِنَ النّارِ وَفَوقَ رَأسِهِ سَبعونَ ألفَ مَلَکٍ بِیَدِ کُلِّ مَلَکٍ مِقمَعَهٌ یَضرِبُونَ رَأسَهُ وَوَجهَهُ وَیُحشَرُ صاحبُ الغِناءِ مِن قبرِهِ أعمَی وَأخرَسَ وَأبکَمَ وَیُحشَرُ الزَّانی مِثلَ ذَلکَ وَصاحبُ المِزمارِ مثلَ ذَلکَ وَصاحبُ الدَّفِّ مثلَ ذَلک؛(1) روز قیامت صاحب تنبور در حالی محشور می شود که چهره اش سیاه است و در دستش تنبوری از آتش است و هفتاد ملک عذاب با عمود آهنین بالای سر او هستند و به سر و صورتش می کوبند. صاحب غنا کور و لال و گنگ محشور می شود. زناکار و نوازندۀ نی و دف نیز مثل او محشور می شوند.

متأسّفانه امروزه آلات لهو و موسیقی گسترش پیدا کرده است. هرچند ممکن است همۀ موسیقی های موجود حرام نباشد، امّا قطعاً در بین اینها حرام وجود دارد و هیچ تردیدی در آن نیست. ما طلبه ها که این مضامین و روایات را می خوانیم، باید مراقبت و اجتناب کنیم و در صورت امکان از شنیدن صداهای مشتبه خودداری کنیم.

دربارۀ آثاری که در روایات برای آلات لهو ذکر شده، بیشتر تأمّل کنیم و از خاطر نبریم که این آلات، موجب نفاق و قساوت قلب است و قلبی که قسی می شود، دیگر برای ذکر خدا آرامش ندارد.

متأسّفانه برخی گمان می کنند که از این راه، توجّه به خدا بیشتر می شود. این یک اشتباه محض است و مصداق«زَیَّنَ لَهُمُ الشَّیْطانُ أَعْمالَهُمْ»2 است. آنچه در روایات وارد شده، مثل این که آلات لهو موجب قساوت قلب و از بین بردن حیا و غیرت و