مکاسب محرمه: درس های خارج فقه حضرت آیه الله حاج شیخ محمدجواد فاضل لنکرانی دام ظله جلد دوم صفحه 453

ص:456

آن جا که اختصاص به فساد داشته اند، مطلقاً حرام شده اند. بنا بر این، آلات دیگر، مثل نی و دف نیز اگر برای مقاصد حلال، مانند شعر مذهبی یا جنگ یا عزا استفاده شود، مانعی ندارد.

دوم این که: روایت أبی أمامه، دربارۀ مصادیق است و در مقام بیان ضابطۀ کلّی نیست؛ امّا روایت تحف العقول در مقام بیان یک ضابطۀ کلّی است و مطابق این روایت، اگر در چیز حرامی جهتی از جهات صلاح باشد، خرید و فروشش صحیح است. از این رو، روایتی که درمقام بیان ضابطه است بر روایتی که در مقام ضابطه نیست، مقدّم می شود و آن را تفسیر می کند. در نتیجه خرید و فروش آلاتی که در روایت أبی أمامه آمده، در صورتی حرام است که هیچ جهتی از جهات صلاح در آن نباشد.

در این جا سخن دربارۀ بیع آلات لهو به پایان رسید.