مکاسب محرمه: درس های خارج فقه حضرت آیه الله حاج شیخ محمدجواد فاضل لنکرانی دام ظله جلد دوم صفحه 458

ص:461

1- (1) . المجموع: ج 1 ص 249 به نقل از جواهر الکلام فی ثوبه الجدید: ج 3 ص 510.
2- (2) . مقرّر: چنان که در متن مشاهده شد، سیّد یزدی هرگونه استفاده از ظروف طلا و نقره، حتّی نگهداری آن را حرام دانست. مرحوم آیت اللّه فاضل لنکرانی بجز فرض نگهداری، در سایر استفاده ها با مرحوم سیّد موافق است، لیکن ایشان در مورد عبارت «بل یحرم اقتناؤها من غیر استعمال» بر این باور است که أقوی عدم حرمت است. همچنین ایشان خرید و فروش ظروف طلا و نقره را نیز بر خلاف مرحوم سیّد اجازه داده است (ر. ک: العروه الوثقی مع تعلیقات الفاضل: ج 1 ص 105).
3- (3) . العروه الوثقی (المحشّی): ج 1 ص 292.
4- (4) . همان.

واجب حرام دانسته است؛ امّا در عبارت دوم، مانند امام خمینی قدس سره، قائل به احتیاط استحبابی است.

امام خمینی قدس سره می فرماید: «الجواز غیر بعید»؛(1) یعنی بعید نیست که استفاده های دیگر بجز خوردن و آشامیدن، جایز باشد.

محقّق اصفهانی و آیه اللّه گلپایگانی قدس سرهما نیز دربارۀ تزیین، احتیاط کرده اند و فتوا به حرمت نداده اند.(2) آیه اللّه حکیم قدس سره در حاشیۀ عروه فرموده است: «علی الأحوط فیه و فی ما بعده و إن کان الجواز لا یخلو من وجه».(3) ایشان ابتدا احتیاط می کند و سپس فتوا می دهد که فقط خوردن و آشامیدن حرام است.

مرحوم جواهری قدس سره - که از فقهای بزرگ بوده است - می گوید: «جواز تزیین المساجد و المشاهد المشرّفه بها لا یخلو من قوّه».(4)

گفتار دوم: مرور دلایل

الف) اجماع

صاحب جواهر رحمه الله در ذیل سخن محقّق حلّی رحمه الله، ادّعای اجماع کرده است. محقّق حلّی رحمه الله در شرائع الإسلام می فرماید:

ولا یجوز الأکل والشرب فی آنیه من ذهب أو فضّه، ولا إستعمالها فی غیر ذلک، وفی جواز اتّخاذها لغیر الإستعمال تردّدٌ، إلّاظهر المنع؛(5) خوردن و آشامیدن در ظرف طلا و نقره و همچنین استعمال این ظروف در غیر خوردن و آشامیدن، جایز نیست. دربارۀ جواز نگهداری آن برای غیر استعمال، نیز تردید وجود دارد؛ لیکن ظاهر آن است که این هم جایز نیست.