مکاسب محرمه: درس های خارج فقه حضرت آیه الله حاج شیخ محمدجواد فاضل لنکرانی دام ظله جلد دوم صفحه 82

ص:85

1- (1) . «لا خلاف بین الأصحاب فی تحریم عصیر العنب إذا غلی» (مسالک الأفهام: ج 12 ص 73).
2- (2) . وسائل الشیعه: ج 25 ص 282.
3- (3) . ر. ک: الفقه علی المذاهب الأربعه: ج 2 ص 26؛ الخلاف: ج 5 ص 475.
4- (4) . مقرّر: محقّق نراقی در این زمینه می نویسد: «والذی یظهر لی، أنّ المشهور بین الطبقه الثالثه (یعنی طبقه المتأخّرین المتأخّر) الطهاره، و بین الثانیه (المتأخّرین) النجاسه. وأما الأولی (المتقدّمین) فالمصرّح منهم بالنجاسه إمّا قلیل أو معدوم» (مستند الشیعه: ج 1 ص 214).
5- (5) . مقاصد العلیه: ص 143؛ مدارک الأحکام: ج 2 ص 292.
6- (6) . صاحب جواهر می فرماید: «ویستوی مع المسکرات فی حکمها نجاسه و حرمه العصیر العنبی کما فی الوسیله

علاّمۀ حلّی رحمه الله: در مختلف الشیعه می نویسد:

الخمر و کلّ مسکر والفقّاع والعصیر إذا غلی قبل ذهاب ثلثیه بالنار أو من نفسه نجسٌ، ذهب إلیه أکثر علمائنا؛(1) خمر و فقّاع و هر مُسکر دیگر و همچنین فشردۀ انگوری که بجوشد - پیش از آن که دو سوم تبخیر شود - نجس هستند، و فرقی ندارد که غلیان فشردۀ انگور به وسیلۀ آتش باشد و یا خود به خود بجوشد. نظر بیشتر علما همین است [مانند: شیخ مفید،(2) شیخ طوسی،(3) سیّد مرتضی،(4) ابو الصلاح،(5) سلاّر،(6) ابن ادریس(7) قدس سرهم].

شهید ثانی رحمه الله(8) نیز می فرماید: این که بگوییم در مسئله دو قول وجود دارد، مشکوک است؛ زیرا اختلافی در این باب نیست و همه قائل به نجاست هستند.

البتّه این سخن ایشان صحیح نیست؛ چرا که ابن أبی عقیل رحمه الله در این باب، مخالفت کرده است(9) و محقّق حلّی رحمه الله نیز هنگامی که نجاسات را بیان می کند، نامی از آب انگور نمی برد.(10) بنا بر این، مسئله اختلافی است؛ لیکن مشهور قائل اند که فشردۀ انگور اگر