مکاسب محرمه: درس های خارج فقه حضرت آیه الله حاج شیخ محمدجواد فاضل لنکرانی دام ظله جلد دوم صفحه 83

ص:86

1- (1) . مختلف الشیعه: ج 1 ص 469.
2- (2) . مقنعه: ص 73.
3- (3) . النهایه: ص 51.
4- (4) . المسائل الناصریات: ص 217 مسأله 16.
5- (5) . الکافی فی الفقه: ص 131.
6- (6) . المراسم العلویّه: ص 55.
7- (7) . السرائر: ج 1 ص 178 و 179.
8- (8) . به نقل از: الحدائق الناضره: ج 5 ص 123 (البتّه صاحب حدائق این مطلب را از شرح الفیه نقل می کند، ولی درکتاب یاد شده، صرفاً دربارۀ نبودن فرق میان جوشیدن بنفشه و جوشیدن باب آتش سخن گفته شده است. ر. ک: الحاشیه الأولی علی الألفیه: ص 464).
9- (9) . به نقل از: مختلف الشیعه: ج 1 ص 469؛ مدارک الأحکام: ج 2 ص 292؛ حیاه ابن أبی عقیل: ص 101.
10- (10) . «الرکن الرابع فی النجاسات [...] وهی عشره: البول والغائط ممّا لا یؤکل لحمه و یندرج تحته الجلّال، والمنی والمیته ممّا یکون له نفس سائله، وکذا الدم والکلب و الخنزیر و الکافر وکلّ مسکر والفقّاع. وفی نجاسه عرق

بجوشد و هنوز دو سوم آن نرفته باشد، نجس است.

د) آیا عصیر عنب از مصادیق «خمر» است؟

در مورد این که آیا فشردۀ انگور از مصادیق خمر است یا نه، دو روایت وجود دارد که دلالت ظاهری بر خمر بودن آن دارد و فرقی نمی کند که غلیان پیدا کند یا نه. با توجّه به این که این دو روایت، فشردۀ انگور را از مصادیق خمر، قرار داده اند و اشاره ای به مسئلۀ غلیان ندارند، آیا می توان استنباط کرد که فشردۀ انگور - چه جوشیده باشد و چه نجوشیده باشد - نجس است؟ آیا می توان گفت همان گونه که در خمر، هیچ گاه مسئلۀ غلیان و عدم غلیان مطرح نمی شود، فشردۀ انگور هم به مقتضای این دو روایت، از مصادیق خمر است و بدین جهت، چه در صورت غلیان و چه در صورت عدم غلیان، همچون خمر، نجس است؟

این دو روایت عبارت اند از:

1. صحیحۀ عبد الرحمن بن حجّاج:

مُحَمَّدُ بنُ یَعقُوبَ عن علیّ بن إبراهیم عن أبیه ومحمّد بن إسماعیل عن