بررسی فقهی بلوغ دختران صفحه 10

ص:27

در صحاح اللغه آمده است:

«بلغت المکان بلوغاً: وصلت إلیه وکذلک إذا شارفت علیه وبلغ الغلام: ادرک».(1)

ایشان بلوغ را به معنای وصول و رسیدن و هم چنین در شرف رسیدن می داند ولی اگر متعلق به غلام شود آن را به ادراک تفسیر کرده است.

صاحب تاج العروس می گوید:

«(بلغ المکان بلوغا وصل الیه) وانتهی ومنه قوله تعالی: «لم تکونوا بالغیه الابشق الانفس» او بلغه (او) بلغه (شارف علیه) ومنه قوله تعالی: «فاذا بلغن اجلهن» ای قاربنه»؛(2)

«بلوغِ مکان به معنای رسیدن و منتهی شدن به مکان است یا مشارف شدن به مکان، اگرچه هنوز به آن منتهی نشده باشد».

وی سپس مطلبی را از مفردات نقل و به دنبال آن می گوید:

«(او) بلغ (الغلام) ادرک وبلغ فی الجوده مبلغا کما فی العباب وفی المحکم ای احتلم کانه بلغ وقت الکتاب علیه والتکلیف، وکذلک بلغت الجاریه، وفی التهذیب بلغ الصبی والجاریه اذا ادرکا وهما بالغان».(3)

طبق این بیان بلوغ غلام و صبی به معنای ادراک و احتلام است و از محکم نقل می کند که گویا وقت تکلیف و الزام او رسیده است. ایشان نیز احتلام و ادراک صبی را کنایه از رسیدن به حد تکلیف می داند.