بررسی فقهی بلوغ دختران صفحه 114

ص:131

1- (1) مسالک الافهام، ج 4، ص 144.
2- (2) مجمع الفائده و البرهان، ج 9، ص 186.
3- (3) جواهر الکلام، ج 26، ص 45.

مختص به دختران است، هرچند در مورد قسم اخیر اشکالی مطرح شد.

دلیل سوم

اشاره

برخی از بزرگان مانند شیخ طوسی، ابن حمزه و ابن ادریس در مورد انبات تصریح به اشترک کرده اند ولی در این مورد سخنی از اشتراک به میان نیاورده اند.

بررسی دلیل سوم

این مطلب در حقیقت نمی تواند به عنوان دلیلِ بر عدم اشتراک قلمداد شود بلکه صرفاً اعتراضی بر اجماعِ مورد ادعای قائلین به اشتراک است.

ولی به نظر می رسد اجماع قطعی بر اشتراک وجود دارد و عدم تصریح این گروه دلیلی بر مخالفت آن ها با اشتراک نیست. چه بسا ترک تصریح در این مقام به جهت وضوح آن بوده است.

به علاوه برخی مانند شیخ طوسی در بعضی از کتب خود تصریح به اشتراک کرده اند. «فثلاثه المشترکه فهی السن وخروج المنی والانبات».(1)

دلیل چهارم

اشاره

برخی روایات دلالت می کنند بر این که در صورت احتلام و انزال در زن بر او غسل واجب نیست؛ یعنی اگر در زن انزال صورت بگیرد بدون این که با مردی آمیزش کرده باشد و دخول محقق شود، چه در خواب و چه در بیداری، تکلیف به غسل ندارد. این نشان می دهد احتلام و انزال مبدأ ثبوت تکلیف نیست؛ چون اگر این چنین بود