بررسی فقهی بلوغ دختران صفحه 116

ص:133

عامه است. به علاوه برخی از این روایات مشکل سندی دارند.

دلیل پنجم

اشاره

در برخی از روایات احتلام به عنوان مبدأ ثبوت تکلیف در پسران و حیض به عنوان مبدأ ثبوت تکلیف در دختران ذکر شده است. به قرینه مقابله بین حیض و احتلام معلوم می شود احتلام دلیل ثبوت تکلیف در دختران نیست بلکه فقط حیض ملاک است؛ از جمله:

1. «موثقه عمار ساباطی عن أبی عبدالله علیه السلام قال: سألته عن الغلام متی تجب علیه الصلوه، قال علیه السلام: اذا اتی علیه ثلاث عشره سنه فان احتلم قبل ذلک فقد وجبت علیه الصلوه وجری علیه القلم، والجاریه مثل ذلک ان اتی لها ثلاث عشره سنه او حاضت قبل ذلک فقد وجبت علیها الصلوه وجری علیه القلم».(1)

«عمار ساباطی می گوید: از امام صادق علیه السلام در مورد پسربچه سؤال کردم که چه زمانی نماز بر او واجب می شود؟ امام علیه السلام فرمود: زمانی که به سیزده سالگی برسد ولی اگر قبل از آن محتلم شود نماز بر او واجب و قلم تکلیف بر او جاری می شود. بر دختربچه نیز زمانی که به سیزده سالگی برسد یا قبل از آن حیض شود، نماز بر او واجب و قلم تکلیف بر او جاری می شود».

بر اساس این روایت، بلوغ در پسران با رسیدن به سیزده سالگی یا احتلام و در دختران با رسیدن به سیزده سالگی یا حیض قبل از آن حاصل می شود. به قرینه مقابله بین این دو معلوم می شود حیض در