بررسی فقهی بلوغ دختران صفحه 117

ص:134

دختران مانند احتلام در پسران است و اگر احتلام در مورد دختران ملاک بود امام علیه السلام متعرض آن می شدند. پس معلوم می گردد احتلام، مبدأ ثبوت تکلیف در دختران نیست.

ممکن است گفته شود اصحاب از این روایت اعراض کرده اند و لذا معتبر نیست ولی پاسخ این است که استشهاد به این روایت برای اثبات مدعا هیچ منافاتی با اعراض اصحاب ندارد؛ چون آن چه اصحاب از آن روی گردان شده اند، حکم به ثبوت تکلیف بر دختران و پسران در سیزده سالگی است ولی حکم به جریان قلم تکلیف در پسران به جهت احتلام و در دختران به جهت حیض معرض عنه نیست و بر اساس صحت تبعّض در حجیت می توان به آن استدلال کرد.

2. «أبی بصیر عن ابی عبدالله علیه السلام انه قال: علی الصبی اذا احتلم الصیام وعلی الجاریه إذا حاضت الصیام...».(1)

«امام صادق علیه السلام فرمود: بر پسربچه زمانی که محتلم شود روزه واجب است و بر دختربچه زمانی که حیض شود روزه واجب می شود».

3. «قال الصدوق: وفی خبر آخر علی الصبی اذا احتلم الصیام وعلی المرئه إذا حاضت الصیام».(2)

در خبر دیگری از شیخ صدوق نیز همین مضمون وارد شده است.

بررسی دلیل پنجم

روایت ابوبصیر و مرسله صدوق از حیث سند ضعیف اند؛ چون در سلسله سند روایت ابوبصیر، علی بن ابی حمزه بطائنی واقع شده که