بررسی فقهی بلوغ دختران صفحه 12

ص:29

1- (1) مجمع البحرین، ج 5، ص 7.
2- (2) اقرب الموارد، ج 1، ص 59.
3- (3) مفردات الفاظ القرآن، ص 58.

«بلوغ به معنای رسیدن به نهایت مقصد و منتهی است، چه از حیث مکان و چه از حیث زمان یا امر دیگری که فرض شده باشد و گاهی از آن تعبیر به مشارفه می شود؛ یعنی نزدیک شدن به مقصد، اگرچه هنوز به آن نرسیده باشد».

با تأمل در آن چه در کتب لغت پیرامون لفظ بلوغ وارد شده، معلوم می گردد بلوغ در لغت به معنای رسیدن به مقصد یا در شرف رسیدن به مقصد است، اگرچه هنوز به مقصد نرسیده باشد. علاوه بر این وقتی گفته می شود «بلغ الصبی أو بلغت الصبیه» به معنای احتلام و ادراک بوده و این معنا غیر از وصول است اگرچه مناسب با آن می باشد؛ یعنی می توان گفت رسیدن خاصی است.

ب) احتلام و حُلم در لغت

در لسان العرب آمده است:

«الحلْم والحُلُم» الرؤیا والجمع احلام.... والحُلْم: الاحتلام ایضا یجمع علی الاحلام، وفی الحدیث: الرؤیا من الله والحُلْم من الشیطان، والرؤیا والحُلْم عباره عما یراه النائم فی نومه من الاشیاء، ولکن غلبت الرؤیا علی ما یراه من الخیر والشیء الحسن، وغلب الحُلْم علی ما یراه من الشرّ والقبیح، ومنه قوله (عز وجل) اضغاث احلام ویستعمل کل واحد منهما موضع الآخر، وتضم لام الحُلُم وتسکن... ویقال قد حلم الرجل بالمرئه اذا حلم فی نومه انه یباشرها... والحُلْم والاحتلام: الجماع ونحوه فی النوم».(1)