بررسی فقهی بلوغ دختران صفحه 120

ص:137

ناگفته نماند مراد از امکان هم امکان بالقیاس است نه امکان ذاتی و وقوعی؛ یعنی چنان چه رطوبتی با ویژگی های لازم و در زمان خاصی که بالقیاس به سایر شرایط از ادله و روایات دیگر استفاده می شود خارج شود، حکم به منی بودن آن رطوبت و و ثبوت تکلیف به واسطۀ آن می گردد.

ادله ای که احتلام و خروج منی را سبب ثبوت تکالیف قرار داده دلیل بر این مدعا است؛ زیرا این ادله مطلق نبوده بلکه مقید به موردی است که امتناعش ثابت نشده باشد؛ یعنی اگر به دلیل دیگری امتناع تحقق بلوغ و احتلام در فرض خاصی ثابت شود، بدیهی است دیگر خروج منی و احتلام نمی تواند مبدأ ثبوت تکلیف باشد.

ممکن است اشکال شود احتلام و خروج منی یک امر واقعی است که وقتی انسان در موقعیت خاصی قرار گیرد، محقق می شود و بر همین اساس هیچ منعی از تحقق آن قبل از نه سالگی نیست.

پاسخ این است که چنین احتمالی هرچند ثبوتاً ممکن است ولی از آن جا که بر طبق بعضی روایات، ثبوت تکلیف قبل از نه سالگی نفی شده، لذا تعبداً حکم به عدم منی بودن رطوبتی می شود که از شخص خارج می گردد.

اما وجه این که وقت امکان در مورد دختران نه سالگی قرار داده شده، روایاتی است که اقدام به تحدید سن دختران برای ثبوت تکالیف نموده و ما در آینده به تفصیل در مورد آن سخن خواهیم گفت.

تنها مطلبی که باقی می ماند این است که اگر احتلام مشروط به رسیدن دختر به سن نه سالگی است، آن گاه چگونه احتلام در فرض