بررسی فقهی بلوغ دختران صفحه 125

ص:142

نتیجه

ملاک بلوغ در دختران خروج فعلی منی است نه استعداد آن.

3. خروج از محل متعارف

بسیاری از فقیهان این خصوصیت را معتبر دانسته و تأکید کرده اند چنان چه منی از موضع معتاد و متعارف خارج شود مبدأ ثبوت تکلیف می باشد و لذا اگر به خاطر جراحت یا مرض، از غیر مجرای معمولی خود خارج شود، موجب ثبوت تکلیف نیست؛ چون ظاهر ادله اگرچه مطلق است ولی باید آن را حمل بر معهود و متعارف نمود و معهود و متعارف هم این است که منی از مجرای معمولی خارج شود. شهید ثانی به این دلیل اشاره کرده است.(1)

البته اگر کسی قائل به عدم لزوم انفصال حسی شد و صرف استعداد خروج منی یا حرکت آن را از محل خود کافی دانست، بدیهی است ذکر این قید برایش لغو خواهد بود. چنان چه مرحوم کاشف الغطاء فرموده: «چه بسا نفس حرکت از محل خودش ما را از ذکر این قید بی نیاز می کند».(2)

4. اقتران به شهوت

خصوصیت دیگری که برای خروج منی ذکر شده این است که باید همراه با شهوت باشد. برخی از فقها از جمله محقق کرکی در جامع المقاصد(3) و صاحب مناهل(4) این خصوصیت را معتبر دانسته اند. در