بررسی فقهی بلوغ دختران صفحه 131

ص:148

مقدمه

سومین علامتی که به عنوان مبدأ ثبوت تکلیف در دختران ذکر شده، حیض است. تعابیر فقها در این باره مختلف بوده و لذا جمعی از آن به عنوان علامت و نشانۀ بلوغ یا دلیل بر بلوغ و گروهی نیز به عنوان دلیل بر سبق بلوغ تعبیر کرده اند.

از گروه اول می توان شیخ طوسی را نام برد که می فرماید: «والبلوغ یکون باحد خمسه اشیاء» (1) که یکی از آن ها را حیض بر می شمارد. ایشان در ادامه می گوید: «والدلیل علی انه بلوغ...». (2) ظاهر این تعبیر این است که حیض یکی از نشانه های بلوغ است. نظیر این تعبیر از سوی ابن زهره در غنیه مطرح شده است.(3)

هم چنین علامه در تحریر می فرماید: «والحیض دلاله علی البلوغ بلا خلاف». (4) محقق اردبیلی نیز می فرماید: