بررسی فقهی بلوغ دختران صفحه 153

ص:170

«امام باقر علیه السلام فرمود: دختری که مثل او حامله نمی شود (به سن حمل نرسیده) عده بر او لازم نیست».

صاحب وسائل در ذیل این روایت می فرماید: « هذا یدل علی حکم الصغیره ایضا وهو ظاهر». (1) بر اساس این بیان عده بر دختران صغیر لازم نیست؛ چون امکان حمل در آن ها وجود ندارد. پس معلوم می شود امکان حمل یکی از علایم بلوغ است. آن گاه اگر امکان حمل علامت بلوغ باشد، خود حمل به طریق اولی دلیل بر بلوغ و البته کاشف از سبق آن است.

4. «محمد بن الحسن، باسناده عن الحسین بن سعید، عن القاسم، عن ابان، عن منصور بن حازم قال: سألت ابا عبدالله علیه السلام عن الجاریه التی لا یخاف علیها الحبل، قال علیه السلام: لیس علیها عده».(2)

«راوی می گوید: از امام صادق علیه السلام در مورد دختری که خوف حمل در او نیست سؤال کردم. امام علیه السلام فرمود: بر او عده لازم نیست».

تقریب استدلال به این روایت نیز مانند روایات سابق است.

نتیجه

مجموع ادلۀ مذکور دلالت می کند بر این که از راه حمل می توان به تحقق بلوغ در زمان سابق یقین پیدا کرد.

مدخلیت وضع در اماریت حمل

برخی از جمله علامه می گویند: دلیلیت حمل بر بلوغ متوقف بر وضع