بررسی فقهی بلوغ دختران صفحه 198

ص:215

عن ابی محمد المدائنی، عن عائذ بن حبیب بیاع الهروی قال: حدثنی عیسی بن زید عن جعفر بن محمد علیه السلام قال: قال امیرالمؤمنین علیه السلام: یثغر الصبی لسبع ویؤمر بالصلوه لتسع ویفرق بینهم فی المضاجع لعشر، ویحتلم لاربع عشر، ومنتهی طوله لاحدی وعشرین ومنتهی عقله لثمان وعشرین الا التجارب».(1)

«امام صادق علیه السلام فرمود: امیرالمؤمنین علیه السلام فرموده: بچه در 7 سالگی دندان دائمی درمی آورد و در 9 سالگی امر به نماز می شود و در 10 سالگی رختخوابب آن ها جدا می شود و در 14 سالگی محتلم می شود و نهایت آن 21 سالگی و منتهای عقل او در 28 سالگی است، مگر تجربه ها که حدی ندارد».

صرف نظر از اشکالاتی که در مورد سند این روایت وجود دارد، آن چه در این روایت بیان شده، فقط اخبار از وقوع احتلام در سن 14 سالگی است و هیچ یک از تکالیف را در این سن لازم و واجب نکرده است. مضافاً این که در بعضی روایات نیز سنین دیگری برای تحقق احتلام ذکر شده و این نشان می دهد که آن چه ملاک است خود احتلام است نه امر دیگر. لذا اگر این روایت قابل استناد باشد ملحق به روایات احتلام می شود. پس از این روایت نمی توان ثبوت تکالیف در 14 سالگی را استفاده نمود. به علاوه این احتمال در بین امامیه قائل هم ندارد. البته همه این ها بنابراین است که شمول روایت را نسبت به دختران بپذیریم.