بررسی فقهی بلوغ دختران صفحه 254

ص:271

بررسی راه حل چهارم

به نظر می رسد کلام ایشان از جهاتی محل تأمل است:

اشکال اول

این که ایشان گفته یک امر تکوینی اماره اش هم باید تکوینی باشد، در صورتی صحیح است که بخواهیم آن امر تکوینی را فی نفسه و با قطع نظر از این که بخواهد اثری بر آن مترتب شود، در نظر بگیریم و اصل تحقق آن را اثبات کنیم. بدیهی است در این صورت اماره اش هم باید تکوینی باشد ولی چنان چه بنا بر ترتب اثر بر آن امر تکوینی باشد عقلا و شارع می توانند امری غیرتکوینی را به عنوان اماره برای ترتب آثار قرار دهند. مثل آن که بینه در موضوعات خارجی به عنوان یک اماره غیرتکوینی بر یک امر تکوینی جعل شده است.

اشکال دوم

بر فرض بپذیریم که امر تکوینی باید اماره تکوینی داشته باشد، معذلک اشکال برطرف نمی شود؛ زیرا این مطلب در صورتی صحیح است که فقط بلوغ جنسی را معیار ثبوت تکالیف بدانیم در حالی که این خود اول کلام است و گویا به نظر ایشان راه ثبوت تکلیف منحصر در تحقق بلوغ جنسی است و از ادله غیر از این استفاده نمی شود و از روایات نمی توان یک سن خاص را به عنوان مبدأ ثبوت تکلیف استفاده نمود، لکن این گمان صحیح نیست؛ یعنی می توان فرض کرد بلوغ به عنوان امری تکوینی مبدأ ثبوت تکلیف باشد، ولی در عین حال شارع نیز سن خاصی را به عنوان مبدأ تعلق تکالیف جعل کند و بگوید: نشانه های