بررسی فقهی بلوغ دختران صفحه 261

ص:278

اشکال دوم

ایشان در دو مرحله استدلال کرده و فرمود: «ابتدا از راه قانون تحول اجتهاد با تحول زمان مسئله را حل می کنیم و اگر این قانون مورد پذیرش قرار نگیرد، استدلال به روایات یاد شده کفایت می کند» ولی این تفکیک به نظر ما ناتمام است؛ چون همان گونه که در اشکال اول بیان گردید، مرحلۀ اول بدون استدلال به روایات مذکور ناتمام است. لذا دو مرحله ای کردن استدلال صحیح نیست. به علاوه استدلال به موثقۀ عمار چنان چه قبلاً اشاره گردید نیز مبتلا به اشکال است.

اشکال سوم

ایشان فرمود: «بلوغ دختر یا به حائض شدن اوست و یا رسیدن به سنی که معمولاً صلاحیت برای پدیدار شدن حیض را دارد». مراد از این سن کدام است؟ خود ایشان از قول کارشناسان نقل می کند: «بروز قاعدگی بین 9 سالگی تا 18 سالگی است و برخی دختران در سن 11 تا 13 سالگی حیض می بینند». حال با توجه به این بیان کدام یک از سنین فوق الذکر مقصود است و براستی در کدام یک از سنین 9 تا 18 و یا 11 تا 13 سال چنین صلاحیتی پیدا می شود؟ این نوع بیان سبب عدم انضباط امر بلوغ خواهد شد.