بررسی فقهی بلوغ دختران صفحه 27

ص:44

«المیز: التمییز بین الاشیاء. تقول مزت بعضه من بعض فانا امیزه میزا.... عزلته وفرزته وکذلک میّزته تمییزا فانماز - ابن سیده: ماز الشیء میزا ومیزَهً ومَیَّزَه فصل بعضه من بعض.... ویقال: مزت الشیء من الشیء، اذا فرقت بینهما فانماز ومَیَّزته فتمیز».(1)

ایشان نیز تمییز را به معنای فصل، تفریق، قطع کردن و جدا کردن دانسته است.

در مجمع البحرین نیز همین معنا ذکر شده است.(2)

راغب اصفهانی در مفردات می گوید:

«والتمییز الفصل بین المتشابهات.... والتمییز یقال تاره للفصل وتاره للقوه التی فی الدماغ وبها تستنبط المعانی ومنه یقال فلان لا تمیز له».(3)

به نظر وی تمییز به دو معناست:

«یکی به معنای فصل و دیگری به معنای قوۀ فکری که به سبب آن معانی استنباط می شود و از همین قبیل است وقتی گفته می شود فلانی تمییز ندارد یعنی فاقد قدرت تشخیص و درک معانی است».

صاحب تاج العروس نیز قریب به همین معانی را ذکر کرده است.(4)

از آن چه در کتب لغت پیرامون این واژه ذکر شده، معلوم می گردد معنای لغوی تمییز، فصل، تفریق، جدا کردن، قطع کردن و مانند آن می باشد.