بررسی فقهی بلوغ دختران صفحه 270

ص:287

در روایات 9 سال هم ایراد سندی وجود دارد و هم ایراد دلالی».

وی سرانجام در مرحلۀ آخر می گوید: «اگر روایات 13 سالگی مقدم نشوند و هم چنان بگوییم متعارض هستند، از آن جا که در هیچ یک از آن ها، مرجحاتی مثل موافقت با قرآن، مخالفت با عامه و مانند آن وجود ندارد، لذا پس از تعارض و تساقط، مرجع کتاب و سنت است که قاعدگی و بلوغ نکاح را میزان بلوغ معرفی کرده اند و چنان چه متعادل باشند تخییر بین اخبار اقتضای عدم تعین فتوا به بلوغ دختر در 9 سالگی دارد و لذا روایات 13 سالگی نیز قابل عمل خواهد بود».(1)

بررسی راه حل هفتم

صرف نظر از اشکالاتی که در بعضی از جزئیات کلام ایشان وجود دارد، این راه حل از جهاتی دارای اشکالات اساسی است:

اشکال اول

در مرحلۀ اول ایشان گفته: 9 سالگی نه اماره طبیعی است نه اماره تعبدی بر بلوغ جنسی. به نظر ما هم این چنین است ولی از برخی روایات استفاده می شود 9 سالگی از دیدگاه شرع، بلوغ و زمان ثبوت تکالیف است. چنان چه سابقاً نیز اشاره گردید.

قراینی هم که ایشان برخلاف تعبدی بودن اماریت 9 سالگی ذکر کرده، عموماً مبتلا به اشکال است؛ چون قرینیت اکثر این امور مبتنی بر این است که هیچ توجیهی برای آن روایات یافت نشود، در حالی که