بررسی فقهی بلوغ دختران صفحه 272

ص:289

بوده و کلمۀ «بلوغ» بدون مضاف الیه ظهور در ثبوت همه تکالیف دارد، نه برخی احکام.

نکتۀ دیگری که وی به عنوان ضعف این روایت بیان کرده این است که «بلوغ» به «مرئه» اضافه شده و چون بلوغ زن کامل معنا ندارد، لذا استدلال به روایت مخدوش است. پاسخ این اشکال نیز روشن است؛ زیرا اولاً: در بسیاری از موارد، استعمالِ مرئه در مقابل رجل صرفاً برای تمییز این دو جنس از یکدیگر است، نه آن که زن کامل در مقابل دختر مقصود باشد. ثانیاً: در روایت اول ابن ابی عمیر نه تنها تعبیر «بلوغ المرئه» بکار نرفته بلکه در صدر روایت تعبیر «ابنه» آمده است: «قلت: الجاریه ابنه کم لاتستصبا أبنت ست او سبع؟ فقال: ابنه تسع لاتستصبا الحدیث».(1)

اشکال دیگر ایشان به روایت دوم ابن ابی عمیر این است که در این روایت بیان نشده 9 سالگی معیار بلوغ در کدام تکلیف از تکالیف است. این اشکال نیز وارد نیست؛ چون این تعبیر ظهور در عمومیت نسبت به همۀ تکالیف دارد و نیازی نیست به آن تصریح شود.

علاوه بر این همان طور که گفته شد برخی روایات نیز بر ثبوت همۀ تکالیف بر دختر 9 ساله دلالت می کنند.

اشکال دیگر ایشان این است که در این روایت قرینه ای وجود دارد که نشان می دهد مسئلۀ سنّ مطرح نیست بلکه واقعاً از یتم و کودکی خارج شده و آن هم ذکر «زوّجت» می باشد که حاکی از رسیدن به این