بررسی فقهی بلوغ دختران صفحه 28

ص:45

1- (1) لسان العرب، ج 13، ص 231.
2- (2) مجمع البحرین، ج 4، ص 36.
3- (3) مفردات الفاظ القرآن، ص 498.
4- (4) تاج العروس، ج 4، ص 83.

در لسان فقها نیز تعابیر مختلفی در این رابطه وارد شده: جدا کردن خوبی و بدی، نفع و ضرر و امثال آن.

شیخ طوسی رحمه الله در مبسوط می فرماید:

«واما ان کان طفلاً بلغ حداً یمیز بین ضرّه ونفعه وهو إذا بلغ سبع سنین او ثمانی سنین فما فوقها الی البلوغ...».(1)

ایشان تمییز را به معنای جدا کردن ضرر و نفع و زمان آن را سنین هفت یا هشت سالگی تا دوران بلوغ می داند.

لازم به ذکر است که آن چه در کتب فقهی در این رابطه ذکر شده با آن چه لغویین گفته اند منافات ندارد؛ زیرا در لسان فقها فصل و فرز نسبت به خصوص خیر و شر یا نفع و ضرر است.

ب) رشد

رشد در لسان العرب این چنین معنا شده است:

«الرُشد والرَشَد والرشاد: نقیض الغی. رَشَد الانسان.... وهو نقیض الضلال اذا اصاب وجه الامر والطریق».(2)

رشد نقیض غی و گمراهی است. اگر انسان به راه درست و وجه چیزی دسترسی پیدا کند رشد پیدا کرده است. ایشان می گوید: رشید از اسماء خداوند تبارک و تعالی است؛ یعنی کسی که خلق را به مصالحشان هدایت و راهنمایی می کند.

در صحاح اللغه نیز قریب به همین معنا آمده است.(3)