بررسی فقهی بلوغ دختران صفحه 289

ص:306

حیض ببینند آیا تغییری در توانایی و طاقت آنان نسبت به انجام تکالیف شرعی پدید می آید؟ قطعاً این چنین نیست. لذا این اشکال صرفاً بر راه حل مختار وارد نیست و چه بسا بر راه حل کسانی هم که معیار بلوغ را حیض می دانند وارد می شود.

نکتۀ چهارم: قرار دادن سن خاص به عنوان مبدأ اهلیت یک طریقه عقلایی در قانون گذاری است. قانون گذاران از قدیم الایام تا به امروز، سنین مختلف را برای موضوعات گوناگون به عنوان مبدأ اهلیت قرار داده اند. صرف نظر از این که چه سنی به عنوان مبدأ و زمان انجام تکالیف قرار داده شود، اصل این مطلب یعنی تعیین سن خاص یک روش عقلایی و مقبول است و شارع نیز معمولاً در جعل قوانین و بیان آن ها به سیره و روش عقلا عمل می کند. پس قرار دادن یک سن خاص برای تکالیف الزامی یک روش کاملاً عقلایی بوده و شارع نیز همین گونه عمل کرده است.

به علاوه از آن جا که یکی از اغراض تقنین ضابطه مند نمودن امور است، به نظر می رسد این روش نسبت به سایر روش ها رجحان دارد؛ زیرا احاله تکلیف به اموری که تحت تأثیر عوامل مختلف تغییر می کنند، موجب تشتت و تفرق شده و خلاف حکمت قانون گذاری است.

حکم در فرض تساقط

اگر ادله پس از تعارض، تساقط کنند، معذلک نتیجه تغییر نمی کند و هم چنان 9 سالگی زمان تعلق تکالیف برای دختر خواهد بود. بیان مطلب این است که: